Göller ülkesi Finlandiya ve bizim zeytinliklerimiz

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya, dünyanın en temiz ve düzenli ülkelerinden biri olmanın ötesinde, doğaya duyduğu saygıyla da örnek gösterilen bir coğrafya. Resmi kayıtlara göre, 500 metrekareden büyük 168 bin göl bulunuyor. Eğer 500 metrekareden küçük olan, neredeyse basket sahası büyüklüğündeki küçük gölcükleri de hesaba katarsanız, bu sayı 200 bini aşıyor. Ancak esas anlamda, yani bir hektarın üzerinde olan göllerin sayısı Çevre Bakanlığı verilerine göre 57 bin.

Bu göllerin her biri, tatlı su balıklarına, özellikle de halkın Ahven dediği levreğe ev sahipliği yapıyor. Neredeyse her gölün kıyısında küçük bir ahşap ev ve hemen yanında bu ülkenin vazgeçilmezi olan bir sauna bulunuyor. Finlandiya’da gölleri kirletmek neredeyse imkânsız; çünkü sistem, halk bilinci ve devlet politikası buna asla izin vermiyor.

382 bin kilometrekarelik ülkenin yaklaşık yüzde 70’i ormanlarla kaplı. Bir zamanlar Türkiye’nin elektrik direkleri bu ormanlardan sağlanıyordu, belki hâlâ öyle. Burada bir ağaç, neredeyse bir insan kadar değerli. Finlandiya’da Orman Bakanlığı’nın internet sayfasına girdiğinizde her bölgenin orman varlığı, türleri ve sahiplik durumları şeffafça yer alır. Hemen hepsi özelleştirilmiş, yani sahipli. Ancak bu, ormanların keyfî biçimde kullanılması anlamına gelmez. Aksine, devlet bu sahipliği teşvik ederken aynı zamanda bakım ve güvenlik için destek de verir. Neredeyse her ağaç için bir yasa bulunur; en azından türlerine göre yetiştirme kuralları vardır.

Bir bölgede ağaç kesilecekse, orman sahibi ile devlet yetkilileri oturup plan yapar. Her kesilen ağacın yanına yeni bir fidan dikilir. Planlı kesim ve dikim sayesinde ormanlar hem korunur hem de genişler. Bir ağacın ortalama verimli hâle gelmesi 70 yıl sürer. Yani bugünün ormanı, gelecek nesiller için şimdiden inşa edilir. Her bir ağaç kutsaldır adeta; israf edilmez, hor görülmez.

Peki, bunları neden anlatıyorum?

Geçtiğimiz cuma günü Türkiye’de bir yasa kabul edildi. Bu yasa, yaklaşık 190 bin zeytin ağacının bulunduğu alanlarda kömür madeni aranmasını ve elde edilecek kömürle elektrik üretilmesini öngörüyor. Yani binlerce yıllık zeytin ağaçlarının sökülmesi, doğanın talan edilmesi yasal güvence altına alındı. Meclisin kapısında onlarca kadın, erkek, yaşlı, genç “bu yasa geçmesin” diye haykırdı ama nafile.

Yetkililer, ağaçların başka bir yere taşınacağını söylüyor. Yalanın bu kadarına da pes! Bir bakan çıkıp, “sadece alanın küçük bir yüzdesi” diyor. Sanki zeytinlik alan bir çorak araziymiş gibi. Dozeri, vinci o toprağa salıp zeytinlikleri yerle bir edeceksin; sonra da hassas davranıyoruz diyeceksin, öyle mi?

Zaten Türkiye’nin sahilleri yıllardır sistematik olarak yakılıyor. Ertesi yıl o alanlarda yıldızlı oteller bitiyor. Şimdi de gözlerini zeytinliklere diktiler. El insaf! Bu ağaçlar sadece ekonomik değer değil; kültürel, tarihi ve hatta manevi değer taşıyor.

AKP ve MHP’li vekillerin oylarıyla “inadına” geçirilen bu yasa, Türkiye’nin doğasını ve geleceğini adım adım tüketiyor. Zaten 24 yıldır yönettikleri ülkede gelinen noktayı görmek için rakamlara gerek yok.

Geçtiğimiz yıllarda çıkan orman yangınlarında yangın söndürme uçaklarının eksikliği eleştirildi. Aynı senaryo bu yıl da yaşandı. Uçaklar yine yok, aynı bahaneler sürüyor. Türkiye, bir Ortadoğu ülkesi olma yolunda hızla ilerliyor ve bu gidişatı durduracak bir irade görünmüyor. Adeta doğayı yok etmek için kurulmuş bir sistemle karşı karşıyayız.

Ormanlarımız bir yandan yanıyor, diğer yandan kesiliyor. Üstelik tüm bunlar, inadına muhalefetin karşı çıktığı için yapılıyor.

Sonra da “Avrupa neden Avrupa?” diye soruluyor. Nedeni çok basit: Çünkü orada hukuk işliyor. Kanunlar uygulanıyor. Finlandiya’da kendi bahçendeki ağacı bile kesmek için uzmanlarla çalışmak zorundasınız. Madenler mi çıkarılacak? Çıkarılır, ama ormana zarar vermeden, planla, disiplinle ve eğitimli kadrolarla yapılır bu.

Finlandiya, ormanlarını 70 yıl sonrasına bırakmak üzere bugün dikim yapıyor. Çünkü gelecek, planla kurulur. Çünkü vatan, böyle sevilir.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Editörü