DOLAR 50,38640,05%
EURO 55,54960,01%
ALTIN 6.280,890,01
BITCOIN 32614213,57%
İstanbul
14°

PARÇALI AZ BULUTLU

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Polisten uyarı: Kaza yeri seyirlik alan değildir

Polisten uyarı: Kaza yeri seyirlik alan değildir
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Trafik kazalarının yaşandığı bölgelerde görev yapan yetkililer, zaman zaman çevredeki kişilerin merakının trafik güvenliğini tehlikeye attığını ve kazaya karışan kişilerin özel hayatını ihlal ettiğini belirtiyor.

Polis tarafından yapılan açıklamada aşağıdaki ifadelere yer verildi:

Özellikle ciddi trafik kazalarının ardından bazı sürücülerin kaza yerini ve olayda hasar gören araçları izlemek amacıyla yol üzerinde veya yol kenarında durduğu gözlemleniyor. Sürücülerin bir kısmı yalnızca merak nedeniyle dururken, bazılarının da hızlarını belirgin şekilde düşürerek kaza yerine dikkat kesilmesi diğer trafik akışını olumsuz etkiliyor.

Kaza yeri seyirlik alan değildir. Her kazanın arkasında insanlar, yakınları ve bazen geri dönüşü olmayan kayıplar bulunuyor. Hayatını kaybeden kişi bir başkasının yakını, eşi, ebeveyni, çocuğu veya arkadaşıdır. Kazada hasar gören araç ve diğer eşyalar ise hayatı bir anda değişmiş olabilecek bir kişiye aittir.

Bir trafik kazasında kendi yakınınızı kaybettiğinizi düşünün. Yoldan geçenlerin durup olay yerinin fotoğraflarını çekmesini, yakınınıza ait aracı incelemesini veya kazaya ilişkin görüntüleri başkalarıyla paylaşmasını ister miydiniz? Olay ne kadar merak uyandırıcı olursa olsun herkesin başkalarının acısına ve özel hayatına saygı göstermesi gerekiyor.

Kaza yerinde durmak ve araçtan inmek, somut güvenlik risklerine de yol açıyor. Gereksiz yere yavaşlamak ve yol kenarına araç park etmek hem diğer sürücüleri hem de olay yerinde görev yapan yetkilileri tehlikeye atabiliyor. Özellikle dar yollarda park edilen araçların bir bölümü trafik şeridinde kalabiliyor ve ağır vasıtaların karşılaşması gibi durumlarda tehlikeli anlara neden olabiliyor.

Polis, kaza yerinden geçerken herkesin uyması gereken kuralları hatırlattı:

  • Merak nedeniyle kaza yerinde durmayın.
  • Olayı izlemek veya görüntülemek için aracınızdan inmeyin.
  • Hızınızı gereksiz yere düşürmeyin. Trafiği takip edin ve güvenli hızınızı koruyun.
  • Olay yerinde görev yapan yetkililere yeterli alan bırakın ve çalışmalarını engellemeyin.

Merak insani bir duygudur ancak ilgi çekici görünen her olayı yakından izlemek veya kamerayla kaydetmek gerekmez. Bir kazanın kamuya açık bir alanda meydana gelmesi, olay yerinde her türlü davranışın kabul edilebilir olduğu anlamına gelmez.

İnsani duyarlılık gösterelim ve başkalarının özel hayatına saygı duyalım. Kazaya karışan kişilere ve yakınlarına zor zamanlarında huzur verelim; yetkililerin de görevlerini güvenli bir şekilde yerine getirmelerine imkan tanıyalım.

Kaza yeri seyirlik alan değildir. Bir insanın hayatının geri dönülmez biçimde değişmiş olabileceği yerdir.

Devamını Oku

Sarhoşun sorusu: Sen bu ülkede ne kadar vergi ödüyorsun?

Sarhoşun sorusu: Sen bu ülkede ne kadar vergi ödüyorsun?
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Finlandiya’da açıklanan 2025 yılı vergi bilgilerine bakarken bir isim özellikle dikkatimi çekti: Saber Kordestanchi.

İran doğumlu bir girişimci. Yaklaşık 42,5 milyon euroluk geliri ve 16,9 milyon euroluk vergisiyle Finlandiya’nın hem gelir hem vergi sıralamasında üçüncü.

Önce içimden kocaman bir “Bravo!” dedim. Sonra gurur duydum. Biraz da kıskandığımı saklamayacağım. İnsanın adının böyle bir başarıyla anılması, ülkesine bu ölçüde katkıda bulunması başka bir duygu olmalı.

Keşke ben de böyle bir vergi rekortmeni olabilseydim!

Saber, 15 yıl önce Aalto Üniversitesi’nde telekomünikasyon mühendisliği okumak için Finlandiya’ya gelmiş. Daha sonra, kısa süreli kiralık evlerin rezervasyon ve işletme yönetimi için yazılım geliştiren Hostaway’in ortak kurucularından olmuş. Bu yıl açıklanan yüksek gelirinin arkasında da şirketindeki hisselerinin bir bölümünü satması var.
Okumaya geldiği ülkede bir şirket kurmuş, büyütmüş ve bugün o ülkenin vergi sıralamasında üçüncü olmuş.

Gerçekten büyük başarı.

Açık konuşayım; içimden, “Bu da göçmenleri yalnızca yük olarak görenlere kapak olsun!” diye geçirdim.

Maliye Bakanı Riikka Purra ve Perussuomalaiset’in yöneticileri, göçmenlerin sosyal güvenliği ve uyum hizmetlerinde kesinti önerilerini anlatırken bu katkıları da aynı açıklıkla konuşmalı. Göçün maliyetini tartışan siyasetin, katkı hanesine de bakmasını bekliyorum.
Sayın Purra, bütçe hesabında bu 16,9 milyon euronun da bir yeri var.

Bu haber beni yıllar öncesine götürdü.

Finlandiya’da gece çalıştığım bir yerde müşterilere yemek servisi yapıyordum. Henüz euro kullanılmıyordu; Fin markkası dönemiydi. Kapıdan oldukça alkollü bir müşteri girdi. Durumunu görünce kendisine kibarca artık servis veremeyeceğimizi, eve gidip dinlenmesinin daha iyi olacağını söyledim.

Bana dönüp sordu:

“Sen bu ülkede ne kadar vergi ödüyorsun?”

Güldüm.

“İnsaf!” dedim. “Bak, gecenin bu saatinde burada çalışıyorum. Müşterilere yemek veriyorum, para kazanıyorum ve vergi ödüyorum. Sen ise sarhoş halinle benim bu ülkeyle bağımı ve ödediğim vergiyi sorguluyorsun.”

Sonra da eve gidip dinlenmesini söyledim.

Buna benzer durumları birden fazla kez yaşadım. Gecenin bir vaktinde çalıştığınızı görüyorlar; yine de zihindeki o hazır soru değişmiyor: “Sen ne katkı sağlıyorsun?”

İşte Saber’in haberi bana biraz da bu yüzden iyi geldi.

Yalnız, bir göçmenin saygı görmesi için gelir listesinde ilk üçe girmesi gerekmediğini de söylemeliyim. Gece vardiyasında çalışan, yemek servisi yapan, temizlik yapan, hasta bakan insanların emeğinin de değeri var. O gece benim verdiğim vergi de vergiydi.

Saber’in başarısı ise bu emeğin ulaşabileceği büyük sonuçlardan birini gösteriyor.

Göçün toplam ekonomik katkısını konuşmak için daha geniş verilere ihtiyacımız var. Bu nedenle Finlandiya İstatistik Kurumu Tilastokeskus’a, ülkede yaşayan yabancı uyrukluların ödediği vergilerle ilgili sorularımı ilettim. Yanıtlarını bekliyorum.

Bilgiler geldiğinde, hangi yılı ve kimleri kapsadığını da açıklayarak sizlerle paylaşacağım. Vergileri, istihdamı ve kamu harcamalarını birlikte değerlendirmek gerekiyor. Merak ettiğim, göçmenleri sürekli bir maliyet kalemi olarak gösteren söylemlerin veriler karşısında ne kadar ayakta kalacağı.

Bugün ise Saber Kordestanchi’ye içtenlikle bravo diyorum.

Böyle insanların çoğalmasını, başarılarının görünür olmasını ve gençlerimize cesaret vermesini diliyorum. Biraz kıskanmamı da hoş görün; vergi rekortmeni olma hayali bile güzel!

Finlandiya’ya katkımızın daha çok görüldüğü, bu ülkeye ait olduğumuzu her fırsatta yeniden ispat etmek zorunda kalmadığımız günler dileğiyle.

Abdullah Bilal Dalkiliç HaberFin Haber Müdürü

Devamını Oku

İslami faaliyetler yasaklanmalı mı? Finlandiya’nın üçüncü büyük dini İslam

İslami faaliyetler yasaklanmalı mı?  Finlandiya’nın üçüncü büyük dini İslam
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Finlandiya’da İslam artık dışarıdan gelen geçici bir olgu değil. Bu ülkenin toplumsal gerçeklerinden biridir. Burada yaşayan, çalışan, vergi veren, çocuk yetiştiren ve Finlandiya’nın geleceğinde söz sahibi olan Müslümanlar var.

Müslümanların da ibadet etmeye, çocuklarına dinlerini öğretmeye, kültürlerini yaşatmaya, bir araya gelmeye ve kendi inançları doğrultusunda sosyal faaliyetlerde bulunmaya ihtiyaçları var.

Finlandiya İstatistik Kurumu 2025 verilerine göre Finlandiya’da İslam, resmi dini cemaat kayıtlarına göre ülkenin üçüncü büyük dini topluluğu. Ancak Müslümanların tamamı dini cemaatlere kayıtlı olmadığından, gerçek Müslüman nüfusunun resmi cemaat kayıtlarında görülen sayının oldukça üzerinde olduğu tahmin edilmektedir.

Bu gerçeği kabul etmek, İslam’ın bütün yorumlarını benimsemek anlamına gelmez. Bir toplumun demokratik olgunluğu, yalnızca çoğunluğun inanç ve yaşam biçimine ne kadar özgürlük tanıdığıyla değil, azınlıkların haklarını ne ölçüde koruduğuyla da ölçülür.

Turku’da yapılması planlanan İslam Kültür Merkezi etrafında yaşanan tartışma tam da bu noktada önem kazanıyor.

Perussuomalaiset siyasetçilerinden Vilhelm Junnila, projenin durdurulmasını isterken yabancı finansman, siyasi İslam ve paralel toplum oluşumu risklerini gündeme getiriyor. Perussuomalaiset milletvekili Avrupa Parlamentosu üyesi Sebastian Tynkkynen ise Avrupa genelinde cami ve İslam merkezlerinin genişlemesini durdurmaya yönelik bir girişimde bulunuyor.

Elbette yabancı finansman sorgulanabilir. Dini eğitim faaliyetleri incelenebilir. Her türlü ideolojik yapılanmanın demokratik hukuk düzenine uygunluğu denetlenebilir.

Fakat burada sorulması gereken temel soru şu:

Bu sorunların çözümü camileri ve İslami kurumları engellemek midir, yoksa onları yasal, şeffaf ve denetlenebilir hale getirmek midir?

Ben ikinci yaklaşımın hem daha gerçekçi hem de Finlandiya’nın demokratik değerleriyle daha uyumlu olduğunu düşünüyorum.

Yasaklamak ihtiyacı ortadan kaldırmaz

Müslümanlar inançları gereği dini hayatlarına bağlı insanlardır. Camiye gitmek, çocuklarına Kur’an öğretmek, dini bayramları kutlamak ve kendi topluluklarıyla dayanışma içinde olmak Müslümanlar için büyük önem taşımaktadır.

Bir belediye veya siyasetçi bu ihtiyaçları ortadan kaldırabileceğini düşünüyorsa toplumsal gerçekliği yanlış okuyor demektir.

Cami yapılmasına izin vermemek, dini eğitime duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmaz. İslami derneklerin faaliyet alanlarını daraltmak, insanların bir araya gelme arzusunu yok etmez. Aksine, yasal ve görünür alanların daraltılması, bazı faaliyetlerin kayıt dışına çıkmasına neden olabilir.

İşte asıl üzerinde düşünülmesi gereken tehlike budur.

İnsanları yasal, açık ve denetlenebilir kurumların dışına iterseniz, onların yerine hangi yapıların geçeceğini kontrol etme imkanınızı da zayıflatırsınız.

Radikalleşmeyle mücadele etmek isteyen bir devletin, meşru dini kurumları güçlendirmesi ve bu kurumların demokratik toplumla bağlarını geliştirmesi gerekir.

Görünür cami, denetlenebilir kurum demektir

Bir caminin kapısının açık olması, yöneticilerinin belli olması, gelir ve giderlerinin kayıt altında tutulması, eğitim faaliyetlerinin incelenebilmesi ve gerektiğinde kamu kurumlarıyla iş birliği yapması önemlidir.

Bunlar güvenlik ve toplumsal uyum açısından avantajdır.

Finlandiya’da İslami derneklerin, camilerin, din eğitimi kurumlarının, gençlik merkezlerinin ve kültürel faaliyetlerin yasal zeminde gelişmesine izin verilmelidir.

Bunun karşılığında da bütün kurumlar için geçerli olan şeffaflık ve denetim kuralları uygulanmalıdır.

Kim finansman sağlıyor? Paralar nereden geliyor? Eğitim programlarını kim hazırlıyor? Çocuklara hangi değerler öğretiliyor? Kurumların yöneticileri kimler? Her türlü dinî kurum için sorulabilecek meşru sorular bunlardır.

Ancak bu sorular yalnızca Müslüman kurumlarına yöneltilmemelidir. Aynı ölçütler Hristiyan kuruluşları, diğer dini topluluklar ve yabancı devletlerle bağlantılı bütün kurumlar için de geçerli olmalıdır.

Diyanet de bu tartışmanın dışında tutulmamalı

Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Avrupa’daki faaliyetleri de bu çerçevede ele alınmalıdır. Diyanet’in Finlandiya’daki faaliyetleri, din görevlileri, eğitim programları, finansman kaynakları ve kurumsal ilişkileri şeffaflık bakımından incelenebilir.

Diyanet’e de diğer bütün kurumlara uygulanan hukuk ve şeffaflık standartları uygulanmalıdır. Ne ayrıcalık tanınmalı ne de yalnızca Türkiye bağlantısı nedeniyle peşin hüküm verilmelidir.

İslam’ı eleştirmek başka, Müslümanların haklarını kısıtlamak başka

Sebastian Tynkkynen’in geçmişteki açıklamaları da bu tartışmanın neden hassas olduğunu gösteriyor.

Tynkkynen, 2017 yılında İslam’ın Finlandiya’dan çıkarılması ve Müslümanların ülkeden gönderilmesi yönündeki Facebook paylaşımları nedeniyle halk grubuna karşı kışkırtma ve dini barışı bozma suçlarından mahküm edilmişti.

Bir siyasetçi İslam’ın bazı yorumlarını, dini kurumların faaliyetlerini veya siyasi İslam’ı eleştirebilir. Bu demokratik tartışmanın parçasıdır.

Fakat bir dinin mensuplarını topluca hedef almak veya dini kimlikleri nedeniyle insanların ülkede bulunma haklarını sorgulamak farklı bir meseledir.

Junnila’nın Turku’daki proje hakkındaki endişeleri de somut veriler üzerinden tartışılmalıdır. Finansman belirsizliği varsa açıklığa kavuşturulmalı, eğitim programları incelenmeli ve hukuka aykırı faaliyetler varsa gerekli işlemler yapılmalıdır.

Ancak bütün bu gerekçeler, Müslümanların ibadethane kurma hakkını peşinen ortadan kaldırmamalıdır.

Finlandiya’nın ihtiyacı daha fazla güven, daha az dışlanmadır

Finlandiya’nın toplumsal barışını korumak istiyorsak Müslüman vatandaşları ve burada yaşayan diğer Müslümanları toplumun dışına itmemeliyiz. Onları görünür, yasal ve demokratik kurumların içinde tutmalıyız.

Çünkü toplumla bağ kurabilen, kamu kurumlarıyla iletişim içinde olan, mali yapısı şeffaf, eğitim faaliyetleri denetlenebilen bir dini kuruluş; kayıt dışı ve kapalı bir yapılanmaya kıyasla kamu açısından çok daha sağlıklı bir muhataptır.

Bu, radikalleşme riskinin kendiliğinden ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Ancak risklerle mücadele için daha güçlü bir hukuki ve toplumsal zemin oluşturur.

Turku’daki cami meselesi bu nedenle yalnızca Müslümanların meselesi değildir. Finlandiya’nın nasıl bir demokrasi olmak istediğinin de göstergesidir.

İnanç özgürlüğünü gerçekten savunuyorsak bu özgürlüğü yalnızca çoğunluğun hoşuna giden inançlar için değil, azınlıkların inançları için de savunmalıyız.

İslam’ı yasaklamak çözüm değildir. İslami kurumları görünür kılmak, hukuka bağlamak, şeffaflaştırmak ve denetlemek çözümdür.

Finlandiya’nın ihtiyacı korku üzerinden siyaset yapmak değil, toplumsal gerçekliği akılcı biçimde yönetmektir.

Tarkan Tekten HaberFin Genel Yayın Yönetmeni

Devamını Oku

Polisten önemli uyarı: Karanlık sonbahar koşullarında görünür olun

Polisten önemli uyarı: Karanlık sonbahar koşullarında görünür olun
2

BEĞENDİM

ABONE OL

Sonbaharda sabah ve akşam saatlerinde etkili olan karanlık, yağmur ve yere dökülen yapraklarla kaplı ıslak yollar trafik güvenliğini olumsuz etkiliyor. Polis ve Finlandiya Yol Güvenliği Konseyi (Liikenneturva), tüm yol kullanıcılarını görünürlüklerini artırmaları ve hızlarını mevcut koşullara göre ayarlamaları konusunda uyarıyor.

Ön verilere göre ocak-eylül döneminde trafik kazalarında 136 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemindeki rakama oldukça yakın. Bölgesel açıdan en endişe verici gelişme ise Orta Finlandiya Polis Departmanı’nın sorumluluk alanında yaşandı. Bu bölgede trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemindeki 10 kişiden bu yıl 32’ye yükseldi.

Yol kullanıcıları gruplarına göre yapılan değerlendirmede, hayatını kaybeden yayaların sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 13’ten 19’a yükseldi. Bisiklet sürücülerinin hayatını kaybettiği kazaların sayısı ise 14’ten 2’ye geriledi.

Elektrikli bisikletlerin karıştığı ölümcül kazalarda ocak-eylül döneminde beş kişi hayatını kaybetti. Geçen yılın aynı döneminde bu sayı yalnızca birdi.

Reflektörler sürücülerin yayaları fark etmesini kolaylaştırıyor

Yayaların karanlıkta ve düşük ışıklı ortamlarda mutlaka reflektör kullanması gerekiyor. Reflektörlerin farklı yönlerden görülebilecek şekilde takılması önem taşıyor. Reflektörlü yelekler ve üzerinde yansıtıcı detaylar bulunan kıyafetler de görünürlüğü artırıyor. Polisin daha önceki bilgilendirmelerinde de reflektörlerin, aydınlatılmış bölgelerde bile yayaların karanlıkta sürücüler tarafından çok daha kolay fark edilmesini sağladığı vurgulanmıştı.

Finlandiya Polis Genel Müdürlüğü Başkomiseri Heikki Kallio, aydınlatılmış bir caddede bile koyu renkli kıyafetler giyen yayaların sürücüler tarafından fark edilmeyebileceğini, yağmurun ise görüşü daha da zorlaştırdığını belirtti.

Kallio, “Yayalar çevrelerini iyi görebilseler bile sürücüler onları zamanında fark edemeyebilir. Özellikle yağmur, görüş koşullarını daha da kötüleştiriyor” dedi.

Bisiklet ışıklarının çalışır durumda olduğundan emin olun: Arka lamba da zorunlu

Bisikletlerin karanlıkta, alacakaranlıkta ve görüşün yetersiz olduğu koşullarda beyaz veya açık sarı ön lambaya ve kırmızı arka lambaya sahip olması gerekiyor. Bu lambalar bisiklete ya da bisiklet sürücüsünün üzerine takılabiliyor.

Polis ve Finlandiya Yol Güvenliği Konseyi, yanıp sönen lambalar yerine sürekli ışık veren lambaların kullanılmasını tavsiye ediyor. Bisiklet sürücülerinin ayrıca reflektörlü kıyafetler giymeleri, bisiklet reflektörlerini temiz ve çalışır durumda tutmaları ve kask kullanmaları öneriliyor.

Hız, görüş mesafesine ve yol koşullarına göre ayarlanmalı

Islak yapraklar, kaygan zeminler, yağmur ve karanlık fren mesafesini uzatırken yoldaki engellerin fark edilmesini de zorlaştırıyor. Bisikletler de dahil olmak üzere tüm araçların, önlerindeki görünür yol mesafesi içinde ve önceden öngörülebilir tüm durumlarda durabilecek hızda seyretmesi gerekiyor.

Finlandiya Yol Güvenliği Konseyi İletişim Sorumlusu Pasi Pohjonen, elektrikli bisikletlerde hızın fark edilmeden artabileceğine dikkat çekti.

Pohjonen, “Elektrik desteği, sürücünün hızını ve kendi sürüş becerisini değerlendirme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Görüş mesafesi düşükse veya yol zemini kaygansa, özellikle yoğun güzergahlarda ve kavşaklara yaklaşırken hızınızı zamanında düşürmeniz gerekir” ifadelerini kullandı.

Yaşlı bisiklet sürücülerinin güvenliğine de dikkat edilmeli

Bu yıl elektrikli bisiklet kullanırken meydana gelen kazalarda beş kişi hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenlerin dördü yaşlılardan oluşuyordu.

Elektrikli bisikletler, yaşlıların fiziksel ve zihinsel işlevlerini korumalarına ve bağımsız hareket kabiliyetlerini sürdürmelerine yardımcı olabilecek iyi bir ulaşım seçeneği sunuyor. Ancak bisikletin hızına alışmak ve kullanım özelliklerini öğrenmek için yeterli zaman ayrılması gerekiyor.

Hareket etmeye başlama, hızı kontrol etme ve fren yapma gibi işlemler, deneyimli bisiklet sürücüleri için bile pratik gerektiriyor.

Karanlık ve değişken sonbahar koşullarında önceden tedbir almak büyük önem taşıyor. Görünür olun, diğer yol kullanıcılarını fark edin ve hem kendinize hem de başkalarına tepki verebilmeleri için yeterli zaman tanıyın.

Devamını Oku

Antalya’dan Saimaa’ya: Isınan Dünya hepimizin meselesi

Antalya’dan Saimaa’ya: Isınan Dünya hepimizin meselesi
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Bugün Antalya’da Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31 başlıyor. Dünyanın geleceğini, çocuklarımızı ve doğadaki bütün canlıları ilgilendiren böylesine önemli bir konuya biz de HaberFin olarak ilgisiz kalamazdık. Çünkü Antalya’daki masalarda konuşulanların Finlandiya’daki göllerle, ormanlarla ve evlerimizle doğrudan ilgisi var.

Gerçek şu: Dünyamız ısınıyor. Biz bunu Finlandiya’da da hissediyoruz.

1990’lı yıllarda geldiğim Finlandiya’nın kışları hafızamda bambaşka bir yere sahip. Beyaza bürünen sokaklar, kardan adamlar, Noel hazırlıklarının heyecanı… Bugün geriye dönüp baktığımda, yaşadığım ülkenin iklimindeki değişimi düşünmeden edemiyorum.

Elbette her yılın havası aynı değildi; Finlandiya’nın kuzeyiyle güneyi de birbirinden farklı. Ancak mesele yalnızca hatıralarımız değil. Finlandiya Meteoroloji Enstitüsü de ülkenin dünya ortalamasından daha hızlı ısındığını, özellikle güney ve orta kesimlerde ılık ve az karlı kışların daha sık görüleceğini belirtiyor.

Antalya’daki gündemin önemli başlıklarından biri elektrikleşme. Türkiye’nin önerisi, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmak. Bunun iklime katkı sağlaması için kullanılan elektriğin de temiz kaynaklardan gelmesi gerekiyor. Ulaşımda, ısınmada ve sanayide fosil yakıtların yerini temiz elektrik aldıkça dönüşüm günlük hayatımıza yansıyacak.

Finlandiya bu konuda sorumluluk almaya çalışan ülkelerden biri. Fakat doğru bilgiyi de açıkça paylaşalım: Paris Anlaşması’ndaki “1,5” bir yüzde hedefi değil; küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlama çabasıdır. Finlandiya’nın kendi hedefi ise 2035’te karbon nötr olmak. Ülke ilerleme kaydetse de mevcut önlemler hedefe ulaşmak için yeterli görülmüyor; özellikle ormanların karbon tutma kapasitesi konusunda yapılacak işler var.

Burada insanın aklına şu geliyor: Biz uğraşırken dünyanın büyük ekonomileri ne yapıyor?

Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Hindistan gibi büyük salım kaynaklarının sorumluluk alması şart. Küçük ülkelerin gayreti tek başına yetmez. Çin’in açıkladığı karbon nötrlüğü hedefi 2060, Hindistan’ın net sıfır hedefi ise 2070. Benim itirazım da burada: Doğanın takvimiyle siyasetin ve ekonominin takvimi birbirine uymuyor.

Biz Kuzey ülkelerinde yaşayanlar bazen kendi kendimize takılıyoruz: “Yine fazla mı iyi niyetliyiz?” Fincede “sinisilmäinen” denilen o safça güvenen halimiz…

Kurallara uymaya, verilen sözleri tutmaya çalışıyoruz. Dönüşümün faturası ev bütçelerine ve işletmelere yansıdığında bunun adil paylaşılmasını da istiyoruz. Ama başkalarının yeterince çaba göstermemesi, bizim doğaya karşı sorumluluğumuzu ortadan kaldırmıyor. Büyüklerden daha fazlasını isterken kendi payımıza düşeni de yapmalıyız.

Bu meselenin Finlandiya’daki en dokunaklı örneklerinden biri *Saimaa fokları, yani saimaannorppa. Yalnızca Finlandiya’nın Saimaa Gölü’nde yaşayan bu eşsiz hayvanlar, yavrularını dünyaya getirmek ve korumak için kar yuvalarına ihtiyaç duyuyor. Kar ve buz koşulları bozuldukça gelecekleri de tehlikeye giriyor. Gönüllüler, az karlı kışlarda onlar için kar yığınları hazırlıyor. Düşünün: Bir yavrunun hayata tutunabilmesi için insanlar ona kışın sağlayamadığı yuvayı yapmaya çalışıyor.

Bir de tasarımlarımızda yer verdiğimiz kırmızı böcek var: punahärö. Yalnızca Finlandiya’da yaşamıyor; ancak burada son derece tehlike altında ve koruma altında bulunuyor. Onun hikayesi de yaşlı ağaçların, ormanların ve küçük canlıların yaşam alanlarını korumanın önemini hatırlatıyor.

Biz de HaberFin olarak bu canlılardan esinlenen fütüristik nakışlarla kapüşonlu ürünler hazırlattık. Amacımız, doğaya duyduğumuz ilgiyi görünür kılmak ve bir sohbet başlatmak: Bu canlıları tanıyor muyuz? Yaşam alanlarına ne oluyor? Onları korumak için ne yapabiliriz? Tasarımları edinmek isteyenler HaberFin’e yazarak sipariş bilgisi alabilir.

Duyarsız kalmadık, kalmayacağız.

Antalya’daki zirve vesilesiyle çağrımız hepimize: Yaşadığımız ülkede çevre kurallarına uyarak, enerjiyi tasarruflu kullanarak, imkanlarımız ölçüsünde temiz enerjiye geçerek ve doğayı koruyan kararların takipçisi olarak katkıda bulunabiliriz. Güneş ve rüzgar enerjisi, daha verimli binalar, temiz ulaşım ve korunan ormanlar bu ortak çabanın parçaları.

Saimaa’daki bir fok yavrusunun geleceğiyle bizim geleceğimiz aynı dünyaya bağlı. Antalya’da verilen sözlerin de değeri, o dünyada neyi değiştirdikleriyle ölçülecek.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Haber Müdürü

Devamını Oku