Buz pateni mevsimi başladı, buzun kalınlığı kaç cm olmalı?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya’da buz üzerinde güvenli hareket için belirlenen sınırlar uzmanlar arasında görüş ayrılığına yol açıyor. Finlandiya Yüzme Eğitimi ve Can Kurtarma Federasyonu (SUH), en az 10 santimetre kalınlığındaki buzun güvenli olduğunu savunurken, deneyimli buz gezisi düzenleyicileri 5 santimetrenin yeterli olabileceğini belirtiyor. Uzmanlar ise buz kalınlığının tek başına güvenlik garantisi olmadığında hemfikir.

SUH’un görüşünü aktaran su güvenliği uzmanı Anne Hiltunen, 10 santimetrelik buzun güvenli hareket için alt sınır olarak kabul edildiğini söyledi. Ancak Hiltunen, bu kalınlığın bile her koşulda güvenli anlamına gelmediğini vurgulayarak, buzun yapısı ve riskli bölgelerin bilinmesinin hayati önem taşıdığını belirtti.

Öte yandan Tampere’de buz gezileri düzenleyen Tuire Tyllilä, bu sınırın fazla temkinli olduğunu düşünüyor. Tyllilä’ya göre, normal kilodaki bir yetişkin gerekli bilgi, deneyim ve güvenlik ekipmanına sahipse 5 santimetrelik buz üzerinde de hareket edebilir. Ancak bu durumun herkes için geçerli olmadığını özellikle vurguluyor.

Aynı formül, farklı yorumlar

Her iki görüş de buzun taşıma kapasitesini hesaplamak için kullanılan ve yaygın olarak bilinen Gold formülüne dayanıyor. Bu formüle göre buzun taşıma kapasitesi, kalınlığının karesiyle doğru orantılı. Laboratuvar koşullarında 5 santimetrelik buz yaklaşık 125 kilo, 10 santimetrelik buz ise 500 kilo yük taşıyabiliyor.

Ancak Hiltunen’e göre bu hesaplamalar doğal buz için birebir geçerli değil. Doğal buzda hava kabarcıkları, donmuş kar tabakası, kirlilik ve buz kalınlığında ani değişimler bulunabiliyor. Bu nedenle SUH, güvenlik payı ekleyerek hesaplamalarda daha düşük bir katsayı kullanıyor.

Federasyonun geçen yılki ön verilerine göre, buz kırılması sonucu 19 kişi hayatını kaybetti. Bu nedenle SUH, özellikle deneyimsiz kişilere daha muhafazakâr sınırların önerilmesini savunuyor.

“Kalın buz da her zaman güvenli değildir”

Buz gezisi düzenleyicisi Tyllilä ise asıl riskin, insanların “10 santimetre buz güvenlidir” algısına kapılması olduğunu söylüyor. Ona göre buzun kalitesi, hava koşulları, akıntılar ve buzun oluşum şekli kalınlıktan daha belirleyici olabiliyor.

Meteoroloji Enstitüsü ve kurtarma ekipleri de bu görüşü destekliyor. Uzmanlara göre buz, kalın olsa bile donmuş kar buzundan oluşmuşsa ya da bahar aylarında süngerimsi bir yapıya sahipse son derece tehlikeli olabilir.

Pirkanmaa Kurtarma Merkezi’nden görevli itfaiye amiri Santeri Susi, buz için kesin bir güvenli kalınlık sınırı olmadığını belirterek, her durumun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Susi, buzun güvenliğinden emin olunamıyorsa, en doğru seçeneğin buz üzerine çıkmamak olduğunu vurguladı.

Uzmanlar, buz üzerinde hareket etmek isteyenlerin mutlaka doğru ekipman, bilgi ve deneyime sahip olması gerektiği konusunda uyarıyor.