Kadına şiddet Finlandiya’ya göçmenler tarafından getirilmedi: Zaten vardı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Helsingin Sanomat gazetesinden Milla Palkoaho Finlandiya’daki kadına şiddet olayını mercek altına almış ve ilginç tespitlerde bulunmuş. Palkoaho’nun yazından satır başlıklarını sizin için derledik.

Kadına yönelik şiddetin sona erdirilmesi için siyasetçilerden somut adımlar talep eden Finlandiya Başsavcı Yardımcısı’nın çağrıları uzun süredir karşılıksız kalıyor.

2025 yılında, 20’den fazla kadını öldürüldü. Bu cinayetlerin kadınların eski veya yeni partnerleri tarafından işlendiği üzerinde duruluyor. Eeva dergisi 2025 yılı boyunca gerçekleşen kadın cinayetlerini tek tek kayıt altına almış. Olayların büyük bölümünde ön soruşturmalar hala sürüyor.

2000’li yılların başında Finlandiya’da her yıl ortalama 22 kadın partneri ya da eski partneri tarafından öldürülürken, bu sayı 2010’lu yıllarda yıllık 15 vakaya kadar düşmüştü. Ancak geçtiğimiz yıl bu olumlu gidişat tersine döndü.

Bu yaşananlar Finlandiya açısından iç açıcı değil. AB genelinde yapılan bir araştırmaya göre, Finlandiya’da yaşayan kadınların yarıdan fazlasının hayatlarının bir döneminde fiziksel veya cinsel şiddete ya da şiddet tehdidine maruz kaldığı belirtiliyor. Bu oranla Finlandiya, Avrupa’nın en üst sıralarında yer alıyor.

Aile içi şiddet vakaları her yıl artış gösteriyor. 2024 yılında kayıtlara geçen vaka sayısı 13 bin oldu.

Kadına şidde Finlandiya’ya ithal edilmedi

Siyasetçilerin konuya ilgisi ise çoğu zaman tartışmayı göç meselesine bağlamakla sınırlı kalıyor. Oysa tarih, kadına yönelik şiddetin Finlandiya’ya “ithal” edilmiş bir sorun olmadığını, ülkede uzun bir geçmişe sahip olduğunu gösteriyor.

Erkekler de cinayete kurban gidiyor

Cinayet vakalarında erkeklerin kadınlara kıyasla daha fazla öldürüldüğü hatırlatılıyor. Bu doğru olsa da, bu vakalarda da faillerin çoğunlukla başka erkekler olduğu gerçeği göz ardı ediliyor. Erkeklerin de ilişkilerinde şiddet mağduru olabildiği doğru; ancak vakaların yüzde 75’inde fail erkek.

Kadın cinayetlerine karşı somut adımlar yok

Yetkililerin ve siyasetçilerin olaylara karşı kayıtsız kalmaları moral bozucu olsa da, Başsavcı Yardımcısı Mikko Puumalainen’in açıklamaları bir nebze umut veriyor.

Puumalainen, 2025 yılında aile içi şiddeti “yapısal bir Fin insan hakları sorunu” olarak tanımladı ve yasal düzenlemeler çağrısında bulundu. Ancak şu ana kadar somut adımlar atılmış değil.

Geçtiğimiz yıl yaşanan geri gidişin ardından, Puumalainen sonbaharda polisi de sert şekilde eleştirdi. Polis, mağdurun şikâyetinden vazgeçtiği gerekçesiyle onlarca dosyada soruşturmayı sonlandırmıştı. Oysa aile içi ilişkilerde en hafif şiddet dahi, Finlandiya’da kamu davası kapsamına giriyor.

Bunun dışında da ciddi sorunlar tespit edildi: Soruşturmaların gereğinden uzun sürmesi, ağır suçların hafife alınması ve hataların tekrar etmesi. Puumalainen, bu durumu endişe verici olarak nitelendirdi.

Ekim 2025’te polis, aile içi şiddet vakalarına ilişkin iç yönergelerini güncelledi. Bu adım, sınırlı da olsa bir toparlanma işareti olarak değerlendiriliyor.

Kadın cinayetleri piramidin en üst kısmı

Uzmanlara göre erkek şiddeti, kadın düşmanlığının sadece görünen yüzü. Bu durum genellikle bir piramit modeliyle açıklanıyor: Zirvede cinayet ve tecavüz gibi ağır suçlar yer alırken, tabanda cinsiyetçi söylemler, nesneleştirme ve çocukları bile hedef alan cinsel taciz gibi gündelik şiddet biçimleri bulunuyor. Sorunla etkili şekilde mücadele edebilmek için, piramidin en alt basamağında müdahale şart.

Ancak bu, yalnızca insan hakları örgütlerinin ve Başsavcı Yardımcısı’nın değil, toplumun ve karar vericilerin tamamının sorunu tanımasını gerektiriyor.