NATO katılım sürecinde Niinistö’den Erdoğan’a: Biz ilkokul öğrencisi değiliz

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya’nın eski Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö, 2022 yazında Madrid’de düzenlenen NATO zirvesinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a öfkelendiği iddialarını reddetti. Niinistö, “Bu tamamen soğukkanlı bir şekilde yürüttüğümüz bir süreçti. Konuşmamı ‘Biz ilkokul öğrencisi değiliz, bu tartışmayı bitirelim’ diyerek başlattım,” ifadelerini kullandı.

Niinistö’nün sözleri, NATO’nun eski Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in yeni yayımlanan “Vahtivuoroni – Naton johdossa sodan keskellä” (Nöbetim – Savaş Ortasında NATO’nun Başında) adlı kitabında yer alan iddiaların ardından geldi. Kitapta Stoltenberg, Finlandiya, İsveç ve Türkiye arasında Madrid’de yapılan NATO üyeliği müzakerelerinin perde arkasını anlatıyor.

Erdoğan’ın “yıpratma taktiği” ve gergin anlar

Stoltenberg’e göre, Erdoğan toplantılarda “zaman kazanmaya” dayalı bir taktik izledi ve bu durum Fin ve İsveçli heyetleri yordu. Kitapta, Niinistö’nün sabrının tükendiği ve Erdoğan’a dönerek “Ne istiyorsunuz?” diye sorduğu aktarılıyor. Erdoğan’ın da bu çıkışa sert karşılık verdiği belirtiliyor.

Niinistö ise olayı doğrulamakla birlikte, duygusal bir çıkış olmadığını vurguladı:
“Belli bir noktada kararlı bir tutum almak gerekiyordu ama asla öfkeye kapılmadım.”

Stoltenberg’in kitabında, Erdoğan’ın kahve ve kek teklifini “Ben o kadar ucuz değilim” diyerek reddettiği de yer alıyor. Kitaba göre, gergin atmosferi yumuşatan gelişme, Stoltenberg’in Erdoğan’ın İstanbul davetini kabul etmesi oldu.

Finlandiya’nın NATO’ya İsveç’ten önce girişi

Madrid zirvesinde imzalanan üçlü mutabakat muhtırası, Türkiye’nin Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliğini desteklemesinin önünü açtı. Ancak Ankara, özellikle İsveç’in terör örgütlerine karşı tutumundan rahatsızlık duyuyordu. Belgede Türkiye’nin terörist olarak gördüğü YPG/PYG ve Gülen hareketi gibi örgütlere atıfta bulunuldu.

Stoltenberg, kitabında 2023’te iki ülke arasındaki NATO sürecinin yarattığı gerilimi de anlatıyor. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Finlandiya’nın üyelik sürecini hızlandırmasına tepki göstererek “Eğer siz acele etmeseydiniz, Türkiye sadece Finlandiya’yı onaylama konumunda olmazdı” dedi.

Niinistö ise bu görüşe katılmadığını belirterek, “Biz iki ülkenin birlikte katılmasını istedik, ama koşullar bizi farklı bir yola zorladı. Finlandiya’nın bunu geri çevirmesi doğru olmazdı,” ifadelerini kullandı.

Stoltenberg: “Biz süreci durdurabilirdik ama bilerek yapmadık”

Stoltenberg, Türkiye’nin yalnızca Finlandiya’nın üyeliğini onaylamasına izin vermemek için müdahale edebileceklerini, ancak bunu bilerek yapmadıklarını yazıyor:
“Tam tersine, süreci ayırmaya zemin hazırladık,” diyor.

Sonunda Türkiye, Vilnius Zirvesi öncesinde Finlandiya’nın üyeliğini onayladı, ancak İsveç’in üyeliği bir süre daha bekletti. Stoltenberg, Erdoğan’la yaptığı bir telefon görüşmesinde sürecin yavaş ilerlemesinden dolayı “hayal kırıklığını” dile getirdiğini ve bu baskının ardından belgelerin hızla TBMM’ye gönderildiğini anlatıyor.

Böylece, ABD ile yürütülen F-16 savaş uçağı satış görüşmeleri de ilerleme kaydetti ve kısa süre sonra İsveç’in NATO üyeliği de onaylandı.

Niinistö kendi kitabında detayları açıklayacak

Niinistö, Türkiye’nin neden Finlandiya’yı İsveç’ten önce onayladığına dair kendi yorumunu yakında yayımlanacak “Kaikki tiet turvaan” (Tüm Yollar Güvenliğe Çıkar) adlı kitabında açıklayacağını söyledi.

Fotoğraf: Flickr