İltalehti’den hükmetin ekonomi politikalarına sert eleştiri

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya’da işsizlik hızla artıyor. Iltalehti yazarı Anne Moilanen, hükümetin yürüttüğü kemer sıkma politikalarının ekonomiyi canlandırmak yerine işsizliği artırdığını belirtiyor.

2023 yazında göreve başlayan Ulusal Koalisyon Partisi ve Gerçek Finler Partisi liderliğindeki hükümet, göreve geldiğinde iddialı hedefler koymuştu:
İstihdam oranı yüzde 80’e çıkarılacak, kamu maliyesi milyarlık kesintilerle dengelenecek, borç oranı sabitlenecek ve bütçe açığı 2027’ye kadar azaltılacaktı. Ayrıca seçim vaatlerinden biri, dört yıl içinde 100 bin yeni istihdam yaratmaktı.

Ancak tablo tam tersi yönde gelişti. Moilanen’e göre hükümetin politikaları ne ekonomik hedefleri gerçekleştirdi ne de yeni iş alanları yarattı. Aksine, kamuda toplu işten çıkarmalar başladı ve istihdam oranı sert şekilde düştü.

2023 Haziran’ında yüzde 78,6 olan istihdam oranı, 2025 Eylül’ünde yüzde 75,8’e geriledi. İşsiz sayısı 211 binden 259 bine çıktı. İki yılda 48 bin kişi işini kaybetti.

“Hükümet, tek bir yeni iş bile yaratamadı; tam tersine, kemer sıkma politikalarıyla işsizler ordusu oluşturdu,” diyen Moilanen, özellikle kamu kurumlarındaki toplu işten çıkarmalara dikkat çekiyor. Hatta sağlık ve sosyal hizmet alanlarında, yani personel eksikliğinin kronik olduğu sektörlerde bile, çalışanlar işten çıkarılıyor.

Bazı bölgelerde (Güney Karelya, Doğu Uusimaa, Laponya ve Pirkanmaa) toplu işten çıkarma görüşmeleri başladı. Moilanen, durumu “Finlandiya, her şeyin çalıştığı ama kimsenin çalışmadığı bir ülkeye dönüştü” sözleriyle özetliyor.

Sağlıkta Eşitsizlik Derinleşiyor

Moilanen, sağlık hizmetlerindeki adaletsizliğe de vurgu yapıyor. Özel iş sağlığı sistemi, maaşlı çalışanlar ve milletvekilleri gibi toplumun zengin kesimlerine hızlı hizmet sunarken, işsizler, emekliler ve kronik hastalar kamu sisteminde aylarca sıra beklemek zorunda kalıyor.

Savunmaya Kaynak, Sosyal Devlete Kesinti

Moilanen’e göre hükümet, bütçedeki açığı savunma harcamalarını artırarak derinleştiriyor. NATO üyeliğinin getirdiği yükümlülükler nedeniyle bu alanda yeni borçlanmalara girilirken, aynı anda sosyal yardımlar ve işsizlik destekleri azaltıldı.

Dahası, hükümet yüksek gelir gruplarına vergi indirimi yaparak devletin gelirlerini azalttı. “Bu vergi indirimleri ekonomik büyümeyi desteklemekten çok, iktidar partilerinin seçmenlerine verilen bir jestti,” diyor Moilanen.

Sonuçta, kesintiler yoksulların sırtına yüklenirken, vergi indirimleri borçla finanse edildi.

Finlandiya, AB’de En Yüksek İşsizlik Oranlarından Birine Sahip

Ağustos 2025 itibarıyla Finlandiya’nın işsizlik oranı yüzde 10,1 ile AB’nin en yüksek ikinci oranı oldu.
Moilanen’e göre bu tablo sadece küresel krizler veya Rusya-Ukrayna savaşının etkisiyle açıklanamaz; hükümetin sert kemer sıkma politikaları da doğrudan etkili oldu.

Yazısının sonunda Moilanen, “Bu hükümet, yoksulları baskı altına alarak ve kamu çalışanlarını işten çıkararak Finlandiya’nın ekonomik sorunlarını çözemez,” değerlendirmesinde bulunuyor.