Finlandiya terör tehdidini 3. seviyeye çıkardı: Yasalar değişiyor

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bugün Finlandiya Parlamentosu’nda çok ama çok önemli bir konu tartışılacak ve yeni yasalar çıkacak. Bu yasalar herkes gibi özellikle Müslüman ülkelerden gelenleri de yakından ilgilendiriyor. Konu: Teröre yardım ve yataklık.

Parlamentoda tartışılacak en önemli başlıklardan biri şu:
“Terör eylemini işleyen kişinin ailesindeki başka bir birey de aynı suç kapsamına girecek mi?”
Adalet Bakanlığı, “Suç şahsidir, bir kişi sırf aile üyesi diye cezalandırılamaz” diyor. Ancak hükümet aynı görüşte olmayabilir; yasa tasarısı hâlâ tartışılıyor. Yani aile içinde teröre doğrudan karışmamış, ancak parasal destek, lojistik yardım veya başka bir şekilde destek vermiş biri varsa onun durumu ne olacak? Bu soru hâlâ masada.

Finlandiya’da diğer Avrupa ülkelerine kıyasla halkı hedef alan çok büyük terör saldırıları yaşanmadı. “İslamcı terör” olarak sınıflandırılan tek olay, Turku’daki bıçaklama saldırısıydı. Faslı bir kişi pazaryerinde insanlara saldırdı ve olay, orada bulunan yabancı birinin müdahalesiyle daha da büyümeden durduruldu. O dönem saldırı radikal İslam ile ilişkilendirildi, El-Kaide ve IŞİD etkisinden bahsedildi. Fakat daha sonra ortaya çıktı ki saldırgan aslında oturum alamadığı için Finlere karşı nefret duyan biriydi. Yani bu olay “İslami terör” olarak değerlendirilse de arka planı oldukça farklıydı.

Öte yandan, çok yakın geçmişte, Lahti’de radikal Fin milliyetçilerinin yabancılara karşı büyük bir saldırı planladığı ortaya çıkmıştı. Patlayıcılar, silahlar ve eğitim yaptıkları orman içindeki evde yakalandılar. Neyse ki bu saldırı hazırlığı, gerçekleşmeden önce çökertildi.

Finlandiya’da geçmişte unutulmaz okul katliamları da yaşandı.
Helsinki’ye yakın Tuusula’daki Jokela Lisesi’nde, 18 yaşındaki Pekka-Eric Auvinen kendi okulunda 8 kişiyi katlettikten sonra intihar etti. Üstelik bu saldırıyı daha önce YouTube’da duyurmuştu.
İkinci büyük okul saldırısı ise Seinäjoki yakınlarındaki Kauhajoki Meslek Yüksekokulu’nda yaşandı. 22 yaşındaki Matti Saari 10 kişiyi öldürdü, sonra kendi kafasına sıktı; toplam ölüm sayısı 11’e ulaştı. Saldırgan sosyal medyada silahlı pozlar vermişti.
Üçüncü saldırı Kuopio şehrinde gerçekleşti; bu kez saldırgan kılıçla öğrencilerin üzerine yürüdü. Bir kişi öldü, onlarca kişi yaralandı.

Bunlara ek olarak, bir de terör kategorisine girmeyen ama Finlandiya tarihindeki en travmatik olaylardan biri olan Vantaa Myyrmanni Alışveriş Merkezi patlamasını hatırlamak gerekir (2002). Bomba meraklısı genç bir Fin öğrencisi, internetten öğrendiği bilgilerle evinde bomba yaptı. Sırt çantasındaki bombayı alışveriş merkezinde çöp kutusuna sıkıştırırken patlama oldu. 8 kişi öldü, onlarca yaralı vardı. Bu terör saldırısı değildi, fakat gençlerin merakının ne kadar tehlikeli boyutlara ulaşabileceğini gösteren acı bir örnek.

Finlandiya’da terör tehdidi beş seviyede değerlendiriliyor. Finlandiya İstihbarat Polisi SUPO, radikal İslamcı terör ihtimalini şu anda 3. seviyede görüyor. Bu yüzden parlamentoda terör yasasının daha da güçlendirilmesi ve kapsamlı önlemler alınması bekleniyor. Özellikle bir terör ihtimali belirdiğinde, failin ve çevresinin hukukî açıdan nasıl ele alınacağı, hangi önleyici adımların atılacağı büyük önem taşıyor.

2000’li yıllardan sonra Finlandiya’da Müslüman nüfusunun artması ve Avrupa’daki terör olaylarının etkileri nedeniyle Finlandiya önceden tedbir almayı kaçınılmaz görüyor. İstihbarat raporlarında olası saldırı hazırlıklarına dair çeşitli riskler olduğu belirtiliyor.

Ayrıca Suriye’de IŞİD ve El-Kaide’ye katılmış 12 Fin vatandaşı tespit edildiğinde ülke gündemi ayağa kalkmıştı. Kadınlar teröristlerle evlenmiş, kamplarda çocuk büyütüyorlardı. Dönemin Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto uzun uğraşlarla bu kişilerin bir bölümünü Finlandiya’ya getirdi; hâlen orada olanlar da mevcut. Yani radikalizm her milletten çıkabilir; bunu unutmamak gerekir.

Finlandiya bugün Müslüman radikalleri ve suç işlemeye meyilli bireyleri çok yakından takip ettiğini söylüyor. Özellikle okullarda, belediyelerde ve sosyal hizmetlerde riskli kişiler izleniyor. Yeni yasalarla bu denetimlerin daha da güçlendirilmesi planlanıyor. Örneğin terörü finanse etmek konusu çok hassas. “Yahu aileme 100 euro gönderecektim, bin tane soru soruyorlar” diye şikâyet edenler aslında bilmeden bu sistemin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Devlet paranın nereye gittiğini bilmek istiyor; en ufak şüphede hesaplar bloke ediliyor ve güvenlik birimlerine bildiriliyor.

Finlandiya yasalarına harfiyen uymamız gerektiğini hatırlatmak zorundayım. Ve asla terör kelimesini hafife almamalı, aklımızdan çıkarmamalıyız.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Editörü