Hükümet gensorudan bu kez de ucuz kurtuldu

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya hükümeti, Garden Helsinki projesi nedeniyle verilen gensoru karşısında bu kez de ucuz kurtuldu.

Yaklaşık dokuz saat süren ve 180’den fazla konuşmanın yapıldığı parlamento oturumunun ardından Petteri Orpo hükümeti, 101 güven oyuna karşı 90 güvensizlik oyuyla görevde kalmayı başardı.

Ancak bu sonucu hükümet açısından büyük bir zafer olarak görmek zor.

Çünkü hükümet düşmedi ama tartışmanın merkezindeki Garden Helsinki projesine verilmesi planlanan 35 milyon euroluk devlet desteğini geri çekmek zorunda kaldı.

Yani hükümet parlamentodaki çoğunluğunu korudu, fakat siyasi olarak ciddi bir yara aldı.

Seçimlerde hükümetin işi zor

Finlandiya’da gelecek yıl parlamento seçimleri yapılacak. Şimdiden söylemek mümkün ki mevcut hükümetin halktan yeniden aynı oranda destek alması kolay olmayacak.

Kamuoyu araştırmaları, hükümet partilerinin oylarında ciddi düşüşler olduğunu, ana muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti’nin ise yükseldiğini gösteriyor.

Milliyetçi Gerçek Finler Partisi ile birlikte ülkeyi yaklaşık üç yıldır yöneten Orpo hükümeti, bu süre boyunca birçok krizle karşı karşıya kaldı.

Hükümet göreve gelirken ekonomiyi düzelteceğini, devletin borçlanmasını azaltacağını ve yüz bin yeni istihdam yaratacağını söylemişti. Ancak bütçe bir türlü denkleştirilemedi. Finlandiya devleti her yıl milyarlarca euro yeni borç alarak ayakta kalmaya devam etti.

Buna rağmen hükümetin milliyetçi kanadı, zaman zaman ekonomik ve sosyal sorunların sorumlusu olarak yabancıları ve göçmenleri işaret eden bir dil kullandı.

Oysa Finlandiya’nın ekonomik sorunlarını yalnızca yabancılarla açıklamak ne gerçekçi ne de adildir.

Hükümet bugüne kadar birçok güvensizlik oylamasından koalisyon milletvekillerinin desteğiyle kurtuldu. Bu sefer de aynı tablo yaşandı: 101 güven, 90 güvensizlik.

Muhalefet çelişkili mi davranıyor?

Tartışmanın merkezinde, Helsinki’nin Töölö bölgesinde yapılması planlanan Garden Helsinki arena projesi vardı.

Biraz hakkaniyetli olmak gerekirse, muhalefetin tutumunda dikkat çekici bir çelişki de bulunuyor.

Muhalefet bir taraftan hükümeti, verdiği yüz bin yeni istihdam sözünü tutmadığı için eleştiriyor. Diğer taraftan ise yeni iş alanları ve ekonomik hareketlilik yaratacağı savunulan Garden Helsinki projesine, yeterince şeffaf hazırlanmadığı gerekçesiyle engel oluyor.

Elbette kamu parasının kullanılacağı her projede şeffaflık, eşitlik ve ciddi ekonomik hesaplamalar bulunmalıdır. Ancak istihdam yaratabilecek büyük bir projeyi daha baştan siyasi şüphelerle mahküm etmek de doğru değildir.

Dokuz saat boyunca parlamentoyu dinledim

Dün neredeyse bütün gün Finlandiya Parlamentosu’ndaki konuşmaları takip ettim.

Muhalefetin suçlamaları oldukça sertti. Karar sürecinin şeffaf olmadığı, siyasi ilişkilerin projeye avantaj sağlamış olabileceği ve vergi mükelleflerinin parasının riske atıldığı ileri sürüldü.

Konuşmaları dinlerken kendi kendime şu soruyu sordum:

Henüz bu projeye tek bir euro bile ödenmemişken ve destek oldukça ağır şartlara bağlanmışken bu kadar kıyamet kopuyorsa, para ödenmiş olsaydı acaba neler yaşanırdı?

Hükümetin savunması açıktı. Destek koşulluydu. Projenin başlamaya hazır hale gelmesi, finansmanın kesinleşmesi ve gerekli bütün resmi değerlendirmelerin yapılması gerekiyordu. Bu şartlar gerçekleşmeden herhangi bir ödeme yapılmayacaktı.

Dolayısıyla ortada henüz gerçekleşmiş bir kamu zararı veya kanıtlanmış bir yolsuzluk yoktu.

Ancak muhalefetin itirazı yalnızca paranın ödenip ödenmediğiyle ilgili değildi. Asıl soru, kararın nasıl hazırlandığı, kimlerin karar vericilere ulaştığı ve rakip projelerin eşit şartlarda değerlendirilip değerlendirilmediğiydi.

Finlandiya’yı Finlandiya yapan anlayış

Bu tartışmayı dış dünyayla kıyasladığımızda, Finlandiya’yı Finlandiya yapan değerleri bir kez daha görüyoruz.

Bu ülkeyi güçlü yapan yalnızca ekonomisi, teknolojisi veya eğitim sistemi değildir. Finlandiya’yı güçlü yapan; işleyen kanunlar, bağımsız kurumlar, hesap soran muhalefet ve vergi veren halkın parasına gösterilen hassasiyettir.

Milletvekilleri yaz tatillerini yarıda keserek parlamentoya döndüler. Saatlerce hükümeti sorguladılar. Kararın hazırlanma sürecini, siyasi ilişkileri ve kamu parasının nasıl kullanılacağını tartıştılar.

Sonunda hükümeti düşüremediler ama 35 milyon euroluk desteğin geri çekilmesini sağladılar.

Bu nedenle muhalefetin yaptığı işi yalnızca siyasi gösteri olarak görmek doğru olmaz. Muhalefetin görevi hükümeti denetlemektir.

Bazı ülkelerde durum bambaşka

Finlandiya’daki bu tartışmayı izlerken insan ister istemez bazı başka ülkeleri düşünüyor.

Bazı ülkelerde ihale yasalarının iktidar partilerinin yakın çevreleri lehine yüzlerce kez değiştirildiğine şahit olduk. Büyük kamu ihalelerinin, sanki elden teslim edilircesine aynı şirketlere verildiğini gördük.

Hangi ülke acaba?

Okurlarımız mutlaka tahmin etmiştir.

Finlandiya’da ise henüz tek bir euro ödenmemiş koşullu bir destek kararı bile parlamentonun olağanüstü toplanmasına yetiyor.

İşte iki yönetim anlayışı arasındaki fark budur.

Birinde kamu parasının hesabı kuruşuna kadar sorulur. Diğerinde milyarlar kaybolsa bile gerçek anlamda kimse hesap vermez.

Asıl hesap sandıkta görülecek

Sonuç olarak Petteri Orpo hükümeti güvenoyu aldı ve görevine devam ediyor.

Ancak 101’e karşı 90 oy, toplumdaki güvenin devam ettiğini değil, yalnızca parlamentodaki çoğunluğun korunduğunu gösteriyor.

Üstelik hükümet, tartışmanın merkezindeki desteği geri çekerek kendisini kurtarabildi.

Önümüzdeki seçimlerde halk yalnızca Garden Helsinki projesini değerlendirmeyecek. Artan borçlara, işsizliğe, ekonomik durgunluğa, yapılan kesintilere, göçmenlere karşı kullanılan dile ve yerine getirilmeyen vaatlere de bakacak.

Orpo hükümeti bu kez parlamentoda paçayı kurtardı.

Ancak sandıktan aynı kolaylıkla kurtulması zor görünüyor.

Garden Helsinki dosyası kapanmış olabilir; fakat hükümetin siyasi hesabı henüz kapanmadı. Asıl hesap sandıkta görülecek.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Editörü