Finlandiya’da işsizlik, korku ekonomisi ve yeni umutlar: Mercosur

5

BEĞENDİM

ABONE OL

News

1

Finlandiya bugün tuhaf bir çelişki yaşıyor. Bir yanda çalışan bir toplum var; fabrikalar dönüyor, ofisler dolu, insanlar hâlâ üretimde.
Öte yanda ise Avrupa Birliği’nin en yüksek işsizlik oranı: yüzde 10,6.

Değişen İşsizlik Tablosu

Yle1’de dinlediğim tartışma bu çelişkiyi çok iyi özetliyordu. Eskiden işsizlik arttığında, ülkede yapılan toplam çalışma saati de düşerdi. Yani ekonomi gerçekten yavaşlardı. Bugün ise tablo farklı: İşsizlik yükseliyor ama ülkede yapılan toplam iş saati neredeyse aynı kalıyor.

Bu ne demek?

Sorun Nerede?

Bu, Finlandiya’da işlerin tamamen durduğu anlamına gelmiyor. Aksine, mevcut işler korunuyor. Ama iş arayanların sayısı hızla artıyor. Daha fazla yaşlı insan çalışmak istiyor. Göçle gelen yeni insanlar iş piyasasına giriyor. Gençler iş arıyor.

Fakat ekonomi büyümediği için yeni işler doğmuyor. Sorun, insanların çalışmak istememesi değil; sorun, ekonominin yeni iş üretmemesi.

Eski Refleks: İhracat

Finlandiya’nın klasik refleksi burada yeniden sahneye çıkıyor:
“Bizi ihracat kurtarır.”

Bu ülke tarih boyunca krizlerden ihracatla çıktı. Orman ürünleriyle, makinelerle, teknolojiyle, gemilerle… Bugün de umut yine dış dünyada aranıyor.

Avrupa’nın Ağırlığı, Yeni Pazar Arayışı

Panelde de vurgulanan şey buydu: Çin ve ABD’de hareketlenme var, ama Avrupa hâlâ ağır. Finlandiya için asıl pazar AB olduğu için toparlanma gecikiyor.
Tam bu noktada Mercosur gibi yeni ticaret anlaşmaları devreye giriyor.

Mercosur Nedir?

Mercosur, İspanyolca Mercado Común del Sur yani Güney Ortak Pazarı demek.

1991’de Arjantin, Brezilya, Paraguay, Uruguay tarafından kurulmuş bir ekonomik entegrasyon bloğu. Amaç:

Üye ülkeler arasında serbest ticaret (mal ve hizmetlerin daha kolay dolaşımı)
Ortak dış tarife politikası
Ekonomik iş birliğini güçlendirme.

Finlandiya İçin Anlamı

AB ile Güney Amerika’daki Mercosur ülkeleri (Brezilya, Arjantin, Uruguay, Paraguay) arasında hazırlanan serbest ticaret anlaşması, Avrupa için olduğu kadar Finlandiya için de yeni bir kapı anlamına geliyor. Bu tür anlaşmalar, sadece gümrük vergilerini düşürmekten ibaret değil; aynı zamanda “dünya yeniden hareketleniyor” mesajı veriyor.

Finlandiya gibi ihracata bağımlı bir ülke için bu, şundan başka bir şey değil:
Yeni pazar ihtimali.Yeni sipariş ihtimali.Yeni üretim ve yeni iş ihtimali.

Parası Var, Harcamıyor

Ama işin bir de psikolojik tarafı var.
Geçen hafta Finlandiya Merkez Bankası açıkladı:
Fin hanelerinin banka hesaplarındaki para miktarı rekor kırdı – yaklaşık 116 milyar euro.

Yani ülkede para var. Ama bu para dolaşmıyor. İnsanlar harcamıyor. Çünkü korkuyorlar.

İşini kaybetmekten korkuyorlar. Evlerinin değerinin düştüğünü görüyorlar. Geleceğin belirsiz olduğuna inanıyorlar.

Korku Ekonomisi ve Kısır Döngü

Bu yüzden para hesaplarda “donmuş” halde duruyor. Bu bir tasarruf başarısı değil; bu bir korku ekonomisinin göstergesi.

Ekonomi dönmeyince, iş yaratılmıyor. İş yaratılmayınca, işsizlik artıyor. İşsizlik arttıkça, korku büyüyor.Korku büyüdükçe, insanlar harcamıyor.
Bir kısır döngü.

Psikolojik Eşik Meselesi

İşte Mercosur gibi anlaşmaların önemi burada başlıyor. Bunlar yalnızca ticari metinler değildir. Aynı zamanda topluma verilen bir mesajdır:
“Dünya kapalı değil. Pazarlar var. Gelecek tamamen karanlık değil.”

Finlandiya’nın bugün ihtiyacı olan şey sadece yeni fabrikalar değil ,aynı zamanda yeni bir psikolojik eşik.“Bu ülke yeniden büyüyebilir” duygusu.

Çünkü ekonomi, yalnızca rakamlardan ibaret değildir. Ekonomi, aynı zamanda insanların geleceğe olan inancıdır.

Abdullah Bilal Dalkilic HaberFin Editöru