Trump yine sahnede, Putin yine masada: Barış mı, büyük pazarlık mı?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Evet, sevgili okurlar… Yine Trump, yine Putin, yine Zelenski! Yine barış vaatleri, yine diplomatik görüşmeler, yine umutla bekleyen milyonlarca insan.

Peki, Donald Trump’ın yıllardır tekrarladığı “dünyaya barış getireceğim” sözleri size hala inandırıcı geliyor mu?
Hatırlayın, Amerikan istihbaratı 2016 seçimlerinde Rusya’nın Trump’ın kazanmasını istediğini ve seçimlere müdahale ettiğini ortaya koymuştu. Ancak bunun seçim sonucunu değiştirdiği kanıtlanmadı. O günlerde Trump’ın Amerikan ittifaklarını zayıflatmasının Moskova’nın çıkarlarına hizmet edeceği konuşuluyordu. Bugün yaşananlara bakınca insan soruyor: Putin, Trump’ın nasıl bir başkan olacağını çok önceden mi görmüştü?

Oslo’da barış, St. Petersburg’da pazarlık

Dün Oslo’da Cumhurbaşkanı Aleksandır Stubb, Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ve Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff bir araya geldi. Gündemde Ukrayna’nın geleceği, güvenlik garantileri ve Rusya ile Ukrayna’nın enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması vardı.

Bugün ise Witkoff, Oslo’da konuşulan önerilerle St. Petersburg’da Putin’le yaklaşık üç saat görüştü. Kremlin’e göre Putin, kasım ayında ABD ve Ukrayna ile üçlü müzakerelerin yeniden başlamasına prensipte razı oldu.

Ancak Putin’in toprak taleplerinden vazgeçtiğine dair somut bir işaret yok. Zelenski mevcut cephe hatlarında çatışmaların dondurulmasına açık olduğunu söylerken, Moskova daha fazlasını istiyor. Yani barış konuşuluyor ama taraflar hala birbirinden çok uzak.

Asıl büyük buluşma Çin’de mi olacak?

19 Ekim’de Kremlin, Trump, Putin ve Şi Cinping’in kasım ayında Çin’de üçlü bir zirvede buluşabileceğini açıkladı. Trump da bu görüşmeye olumlu yaklaştı. Buluşmanın, Shenzhen’de 18-19 Kasım’da yapılacak APEC zirvesi sırasında gerçekleşmesi bekleniyor. Öncelikli gündemin nükleer silahlar olabileceği belirtiliyor, ancak Ukrayna savaşı da masaya gelebilir. Görüşme henüz kesinleşmedi.

Bir tarafta Ukrayna için barış görüşmeleri yapılırken, diğer tarafta dünyanın üç büyük gücünün liderleri küresel güvenliği konuşmaya hazırlanıyor. Peki Ukrayna’nın kaderi, Ukrayna olmadan mı belirlenecek? Avrupa bu masanın neresinde olacak?

Washington Moskova’yla ticaret yollarını ararken Finlandiya ne yapacak?

Putin ile Witkoff’un görüşmesinde yalnızca barış konuşulmadı. Rusya ile Amerika arasında ekonomik işbirliği, enerji ticareti ve dizel sevkiyatı da gündemdeydi.

Finlandiya ise Rusya’ya uygulanan yaptırımlara katıldı, doğu sınır kapılarını kapattı, Rusya’yla ekonomik ilişkilerini ciddi ölçüde azalttı ve yüzyıllık askeri bağlantısızlık çizgisinden uzaklaşıp NATO’ya katıldı. Bunlar Finlandiya’nın güvenlik tercihleri doğrultusunda atılan adımlardı ve ekonomik bedelleri de oldu. Şimdi Washington, Moskova’yla yeniden ekonomik anlaşmaların yollarını arıyor. Büyük ülkeler kendi aralarında anlaşırken, küçük ülkeler yıllardır üstlendikleri yüklerle baş başa mı kalacak?

Stubb’ın önemli uyarısı

Cumhurbaşkanı Stubb dün Helsinki’de yaptığı konuşmada ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilerin kalıcı biçimde değiştiğini, eski transatlantik ilişkilere dönüşün artık pek mümkün görünmediğini söyledi. Bu değerlendirme Finlandiya için çok önemli. Çünkü savaşın nasıl biteceği kadar, sonrasında Avrupa’nın güvenliğini kimin ve nasıl sağlayacağı da büyük bir soru işareti.

Bir gün mutlaka savaş bitecek

Gözler şimdi kasım ayında. Trump yine barıştan söz ediyor, Putin yine pazarlık masasında, Zelenski ise ülkesinin geleceğini korumaya çalışıyor. Diplomasi elbette gerekli ve savaş bir gün elbette sona erecek. Ama insanların artık ne sabrı kaldı ne de gücü. Savaşın faturasını yalnızca Ukrayna değil, bütün Avrupa ödüyor; Finlandiya da payını alıyor.

Dileğimiz, büyük güçlerin ekonomik ve siyasi hesaplarından önce insan hayatının değerinin anlaşılması. Umarım çok yakında biz gazeteciler de manşetlerimize kocaman harflerle şunu yazabiliriz:
SAVAŞ BİTTİ!

Ve umarım o gün geldiğinde yalnızca silahlar susmaz; Avrupa da içine düştüğü ekonomik ve siyasi darboğazdan kurtulmaya başlar. Çünkü dünyanın yeni pazarlıklardan çok, adil ve kalıcı bir barışa ihtiyacı var.

HaberFin – Finlandiya’dan dünyaya bakış

Fotoğraf: ABD Cumhurbaşkanlığı Ofisi