Cumhurbaşkanı Stubb ve Orpo Hükümeti arasında çatlak

2

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya’da, Filistin devletinin tanınması konusunda Cumhurbaşkanı Aleksandır Stubb ile Başbakan Petteri Orpo liderliğindeki koalisyon hükûmeti arasında belirgin görüş ayrılıkları yaşanıyor.

Cumhurbaşkanı Aleksandır Stubb, Filistin devletinin tanınmasından yana açıkça görüş bildirirken; Başbakan Orpo ise daha temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Orpo’nun bu tutumunda, hükûmet ortakları olan aşırı sağcı Gerçek Finler Partisi ile Hristiyan Demokratların Filistin’in tanınmasına kesin şekilde karşı çıkmaları etkili oluyor.

Başbakan Orpo, 1 Ağustos 2025 Cuma günü düzenlediği basın toplantısında bu görüş ayrılığına dolaylı olarak değinerek, “Koalisyonun bozulmasını konuşmak için henüz erken,” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Orpo’nun yalnızca Cumhurbaşkanı Stubb ile değil, hükûmet ortaklarıyla da görüş ayrılığı yaşadığını ortaya koyuyor.

Stubb ve Orpo’nun son dönemde yaptığı açıklamalar, Cumhurbaşkanı ile Başbakan arasındaki yaklaşım farklılıklarını gözler önüne seriyor.

Stubb, 2024 yılında Reuters’a verdiği bir röportajda, İsrail’den hava savunma sistemi satın alınmasına rağmen bu kararın Filistin’in tanınması süreciyle ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirtmiş ve dış politikasını “değer temelli realizm” olarak tanımlamıştı.

Temmuz 2025’te yaptığı bir başka açıklamada ise, hükûmetin Filistin devletini tanıma yönünde bir öneri sunması hâlinde bu kararı derhâl onaylamaya hazır olduğunu ifade etmişti.

Öte yandan, Başbakan Orpo aynı günkü basın toplantısında, hükûmetin Filistin devletini tanımaya yönelik herhangi bir yasa tasarısı hazırlamadığını belirtti. Orpo, “Tanınma yalnızca bir kez yapılabilir ve gerçekten etkili olduğunda gerçekleştirilmelidir. Sadece sembolik bir tanıma bu sorunu çözmeyecektir,” dedi.

Ukrayna’ya Destek, Filistin’e Sessizlik: Çifte Standart Eleştirileri

Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Finlandiya, hem siyasi hem de askerî düzeyde Kiev yönetimine güçlü destek verdi. Silah yardımları, insani destek paketleri ve diplomatik dayanışmayla öne çıkan Helsinki yönetimi, Moskova’yı “egemen bir devletin topraklarını işgal etmekle” suçladı.

Ancak aynı Finlandiya’nın, İsrail’in yıllardır Filistin topraklarında uyguladığı politikalar karşısında daha temkinli ve sessiz kalması, kamuoyunda çifte standart eleştirilerini beraberinde getirdi.

Finlandiya, Ukrayna savaşında Rusya’yı doğrudan bir tehdit olarak görerek NATO üyeliğini hızlandırmış, savunma harcamalarını artırmıştı. Ukrayna’ya verilen destek, hem ulusal güvenlik gerekçeleriyle hem de Avrupa Birliği ve NATO çizgisiyle uyumlu bir politika olarak değerlendirildi.

Buna karşılık, İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki askerî operasyonlarına, sivil kayıplara ve yerleşim politikalarına karşı Finlandiya’nın daha geride duran bir tavır sergilediği görülüyor. Helsinki yönetimi, bugüne kadar İsrail’i yalnızca sınırlı düzeyde eleştirirken, Filistin devletini tanıma yönünde de adım atmaktan kaçındı.

Uluslararası ilişkiler uzmanlarına göre bu tutum, Finlandiya’nın dış politikasındaki “gerçekçi yaklaşım” ile açıklanabilir. Uzmanlar, “Finlandiya, Rusya ile bin kilometreyi aşkın sınıra sahip ve tarihsel olarak SSCB ile ciddi gerilimler yaşamış bir ülke. Dolayısıyla Ukrayna’nın direnişi, Finlandiya’nın kendi güvenliğiyle doğrudan ilişkilidir. Filistin meselesi ise doğrudan bir ulusal güvenlik riski olarak görülmemektedir,” değerlendirmesini yapıyor.

Ayrıca Finlandiya’nın dış politikasının büyük ölçüde Avrupa Birliği ve transatlantik ittifakın genel çizgisiyle paralel yürütüldüğü vurgulanıyor. Bu nedenle İsrail’e karşı daha net ve sert adımlar atmak, dış politikadaki hassas dengeleri zorlayabilir.

Öte yandan, uluslararası kamuoyunda ve özellikle aktivist çevrelerde, Finlandiya’nın Ukrayna’ya verdiği güçlü destek ile Filistin’e yönelik çekingen tutumu arasında belirgin bir çelişki olduğu görüşü yaygın. İnsan hakları savunucuları, “Eğer bir ülkenin egemenliği ihlal ediliyorsa buna karşı çıkılmalı ve bu ilke evrensel biçimde uygulanmalıdır,” yorumunu yapıyor.

Finlandiya makamları ise Filistin meselesine dair açıklamalarında genellikle “barışçıl çözüm, iki devletli model ve müzakerelerin desteklenmesi” yönünde genel geçer ifadeler kullanmayı tercih ediyor.

Tarkan Tekten HaberFin Genel Yayın Yönetmeni

Fotoğraf: HaberFin