Finlandiya’da hükümetten “Küçük Dokunuşlar”, büyük tartışmalar

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya’da hükümetin dün açıkladığı yeni ekonomik önlemler paketi, ilk bakışta vatandaşın günlük hayatına dokunan bazı “küçük rahatlamalar” içeriyor gibi görünüyor. Ancak detaylara indikçe, bu adımların ülkenin derinleşen ekonomik sorunlarına ne ölçüde çözüm olabileceği tartışmalı hale geliyor.

Peki açıklanan bu kararlar, sıradan bir vatandaşın cebine ve günlük hayatına nasıl yansıyacak?

Öncelikle hükümet, evlerde yapılan tadilat, temizlik ve bakım hizmetleri için verilen vergi indirimi (kotitalousvähennys) oranını geçici olarak artırıyor. Bu, teoride hem vatandaşın vergi yükünü azaltacak hem de küçük işletmelere iş hacmi yaratacak bir adım. Aynı şekilde, bina yenileme ve apartman tadilatlarına devlet desteği verilmesi de özellikle inşaat sektörüne bir “can suyu” olarak sunuluyor.

Ancak işin diğer tarafı daha karmaşık

Enerji fiyatları, özellikle yakıt maliyetleri, vatandaşın gelirinden giderek daha büyük pay almaya devam ederken, hükümetin bu alanda doğrudan bir vergi indirimi yapmaması dikkat çekiyor. Bunun yerine işe gidiş-geliş masrafları için vergi indirimi artırılıyor, yani özellikle araba kullananlar bir miktar rahatlatılmak isteniyor.

Girişimciler için ise uzun vadeli bir düzenleme söz konusu. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin emeklilik primleri, gelecekte gerçek gelir üzerinden hesaplanabilecek. Ancak bu düzenleme 2028’e kadar yürürlüğe girmeyecek. Yani bugünün krizine değil, daha çok geleceğe yönelik bir adım.

Sosyal politikalar cephesinde de karmaşık bir tablo var

65 yaş üstü vatandaşların özel doktora, kamu fiyatlarıyla erişebilmesini sağlayan uygulama devam ediyor. Ancak aynı anda sosyal ve sağlık hizmetlerindeki kullanıcı ücretlerinin artırılması, özellikle dar gelirli kesim için yeni bir yük anlamına geliyor.

Gençler için ise istihdam destekleri ve yaz işlerinde artış vaat ediliyor. Fakat bunlar da mevcut işsizlik sorununa ne ölçüde çözüm olur, şimdilik belirsiz.

Muhalefet: “Bu Bir Ekonomi Politikası Değil, Oyalama”

Muhalefet partileri, açıklanan paketi oldukça sert sözlerle eleştiriyor.
Özellikle Joona Räsänen, hükümetin politikalarını “tarihin en kötü ekonomik mirası” olarak nitelendirirken, ülkenin 2030’a doğru ciddi bir borç krizine sürüklendiğini savunuyor.

Benzer şekilde Aino-Kaisa Pekonen ise hükümetin toplumun en kırılgan kesimlerini korumakta başarısız olduğunu, aksine sağlık ücretlerini artırarak yükü daha da ağırlaştırdığını ifade ediyor.

Muhalefetin ortak görüşü şu:
Alınan kararlar, ekonomik krizin büyüklüğüyle kıyaslandığında yetersiz ve parçalı.

Hükümet: “Sorun Bizden Değil, Dünya Yanıyor”

Hükümet cephesi ise eleştirilere sert yanıt veriyor.
Jukka Kopra, mevcut ekonomik durumun büyük ölçüde küresel krizlerden kaynaklandığını vurguluyor. Ukrayna savaşı, ABD’nin ticaret politikaları ve uluslararası gerilimlerin Finlandiya ekonomisini doğrudan etkilediğini savunuyor.

Jani Mäkelä ise özellikle yakıt fiyatları konusunda istedikleri adımların atılmamasından memnun olmadıklarını açıkça dile getiriyor. Bu da hükümet içinde bile tam bir uzlaşı olmadığını gösteriyor.

Sonuç: Küçük Teşvikler, Büyük Sorular

Ortaya çıkan tablo oldukça net:

• Vatandaşa küçük vergi avantajları sunuluyor
• Bazı sektörlere sınırlı destek veriliyor
• Ancak büyük ekonomik sorunlara yönelik güçlü bir yol haritası henüz görünmüyor

Bugün Finlandiya’da vatandaşın aklındaki temel soru şu:
Bu önlemler gerçekten ekonomiyi toparlamaya yetecek mi, yoksa sadece zaman kazanmaya mı yönelik?

Görünen o ki, hükümetin attığı bu adımlar kısa vadede “rahatlatıcı” olabilir.
Ama eğer ekonomideki genel gidişat düzelmezse, bu küçük teşvikler de hızla anlamını yitirebilir.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Editörü