Riikka Purra Finlandiya’yı nereye götürüyor?

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya son yıllarda önemli bir ekonomik ve siyasi dönüşümden geçiyor. Kamu borcu artıyor, nüfus yaşlanıyor, işsizlik yüksek seyrediyor ve güvenlik harcamaları yükseliyor. Bu tablo içinde Maliye Bakanı ve Gerçek Finler Partisi lideri Riikka Purra’nın ekonomi ve göç politikaları, Finlandiya’nın geleceğine ilişkin tartışmanın merkezinde yer alıyor.

Purra’nın yaklaşımının temelinde iki düşünce öne çıkıyor: kamu maliyesini düzeltmek ve devletin harcamalarını azaltmak. Hükümetin 2027 bütçe taslağında gelirler 79,4 milyar, harcamalar ise 92,2 milyar avro olarak öngörülüyor. Bütçe açığının 12,9 milyar avro olması bekleniyor. Devletin faiz giderlerinin de 4,3 milyar avroya ulaşacağı tahmin ediliyor.

Purra, mevcut tablonun yıllarca biriken yapısal sorunların sonucu olduğunu savunuyor. Ona göre Finlandiya’nın daha fazla borçlanarak kamu hizmetlerini sürdürmesi uzun vadede mümkün değil. Bu nedenle hükümet bugünden tasarruf yaparak borçlanmanın kontrol altına alınmasını hedefliyor.

Bu yaklaşımın önemli bir avantajı var. Eğer tasarruf politikaları başarılı olur ve ekonomik büyüme hızlanırsa Finlandiya daha sağlam bir kamu maliyesine sahip olabilir. Devletin faiz ödemelerine ayırdığı kaynak azalırsa eğitim, sağlık, güvenlik veya yatırımlar için gelecekte daha fazla kaynak kalabilir.

Ancak burada önemli bir soru ortaya çıkıyor:

Tasarruf etmek ile ekonomiyi büyütmek aynı şey midir?

Purra’nın politikalarının başarısı büyük ölçüde bu sorunun cevabına bağlı olacak.

Vergi indirimi büyümeyi getirecek mi?

Hükümet bir yandan kamu harcamalarını azaltırken diğer yandan çalışmayı ve girişimciliği teşvik etmek amacıyla vergi indirimleri uyguluyor. Purra, çalışma üzerindeki verginin azaltılmasını ekonomik büyümenin araçlarından biri olarak görüyor.

Bu politikanın mantığı oldukça açık: İnsan daha fazla çalıştığında elinde daha fazla para kalırsa çalışmak ve yatırım yapmak daha cazip hale gelebilir.

Ancak vergi indiriminin ekonomik büyümeye ne ölçüde dönüşeceği henüz kesin değil. Bunun için tüketimin, yatırımların ve istihdamın gerçekten artması gerekiyor.

Dolayısıyla Purra’nın ekonomi politikasının asıl sınavı “ne kadar tasarruf edildiği” değil, tasarruf ve reformların ekonomik büyümeye dönüşüp dönüşmediği olacak.

Göç konusunda daha sert bir Finlandiya

Purra’nın siyasi çizgisinin diğer önemli ayağı göç politikası.

Gerçek Finler Partisi, göç konusunda Finlandiya’nın daha seçici davranmasını ve özellikle çalışma temelli göçün önceliklendirilmesini savunuyor.

Hükümetin politikaları bu yönde önemli değişiklikler içeriyor. Bunun en dikkat çekici örneklerinden biri, entegrasyon için belediyelere ve refah bölgelerine yapılan bazı merkezi hükümet ödemelerinin kaldırılmasının planlanması. 2026 bütçesinde bu düzenlemenin tasarruf etkisinin 167 milyon avro, 2027’de ise yaklaşık 150 milyon avro olması öngörülmüştü.

Bu yaklaşımın savunucuları, göçmenlerin Finlandiya’ya daha fazla katkı sağlaması ve sosyal yardım sistemine daha az bağımlı olması gerektiğini söylüyor.

Ancak burada da başka bir soru ortaya çıkıyor:

Finlandiya göçü azaltırken işgücü ihtiyacını nasıl karşılayacak?

Finlandiya yaşlanan bir nüfusa sahip. Bu nedenle ülkenin önümüzdeki yıllarda hem sağlık hem de diğer sektörlerde çalışanlara ihtiyacı olacak.

Göçün kontrol edilmesi ile gerekli işgücünün ülkeye alınması arasında hassas bir denge kurulması gerekiyor.

Finlandiya yetenek kaybedebilir mi?

Göç politikalarının ekonomik etkisi yalnızca Finlandiya’ya kaç kişinin geldiğiyle ölçülemez.

Finlandiya aynı zamanda uluslararası öğrenciler, araştırmacılar, doktorlar, mühendisler, teknoloji çalışanları ve girişimciler için de rekabet ediyor.

Göç ve oturum kurallarının fazla zorlaştırılması, Finlandiya’nın uluslararası yetenekler açısından cazibesini azaltabilir.

Bu nedenle “daha az göç” her zaman “daha güçlü Finlandiya” anlamına gelmeyebilir.

Finlandiya’nın ihtiyacı belki de daha az göçten çok daha iyi seçilmiş ve daha iyi entegre edilmiş göç olabilir.

Sosyal devlet küçülürken ne olacak?

Purra’nın politikalarının en fazla tartışılan yönlerinden biri de sosyal güvenlik alanındaki kesintiler.

Hükümet kamu harcamalarını azaltmak için sosyal ve sağlık hizmetleri dahil birçok alanda tasarrufa gidiyor. 2026–2030 dönemi için de yeni tasarruflar planlanıyor.

Bu politikanın olumlu tarafı, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadede daha sürdürülebilir hale gelmesi olabilir.

Ancak fazla hızlı veya fazla büyük kesintiler, düşük gelirli kesimleri daha fazla zorlayabilir. Özellikle iş bulmakta zorlananlar, yaşlılar ve sosyal desteğe ihtiyaç duyan diğer gruplar üzerindeki baskı artabilir.

Burada Purra’nın karşı karşıya olduğu temel siyasi sorun şu:

Devleti küçültürken toplumun güvenlik duygusunu nasıl koruyacaksınız?

Güvenlik politikası Purra’nın elini güçlendiriyor

Rusya’nın Ukrayna’ya saldırması ve Finlandiya’nın NATO’ya katılması, ülkenin güvenlik politikalarını tamamen değiştirdi.

Savunma harcamaları artık Finlandiya siyasetinde eskisinden çok daha önemli bir yere sahip. Purra da güçlü bir ekonominin aynı zamanda ülkenin güvenliği için gerekli olduğunu savunuyor.

Bu konuda hükümet ile muhalefet arasında diğer konulara göre daha geniş bir görüş birliği bulunuyor.

Ancak savunma harcamalarının artması da bütçeye yeni bir yük getiriyor.

Yani Finlandiya aynı anda daha fazla savunma harcaması yapmak, kamu borcunu azaltmak ve sosyal hizmetleri finanse etmek zorunda.

Bu üç hedefi aynı anda gerçekleştirmek kolay olmayacak.

Purra’nın en büyük sınavı

Riikka Purra’nın politikalarının Finlandiya’ya ne kazandıracağını bugünden kesin olarak söylemek mümkün değil.

Eğer kamu harcamaları kontrol altına alınır, ekonomik büyüme hızlanır ve istihdam yükselirse Purra’nın politikaları başarılı kabul edilebilir.

Ancak ekonomik büyüme yeterince hızlanmazken sosyal kesintiler artar ve işsizlik yüksek kalırsa aynı politikalar bu kez eleştirilerin hedefi olacaktır.

Göç konusunda da benzer bir durum söz konusu.

Daha sıkı göç politikası, kontrolsüz göçün azaltılması ve sosyal yardım harcamalarının düşürülmesi açısından olumlu sonuç verebilir. Fakat Finlandiya ihtiyaç duyduğu çalışanları ve uluslararası yetenekleri kaybederse bunun ekonomik maliyeti daha sonra ortaya çıkabilir.

Finlandiya’nın önündeki asıl tercih

Aslında tartışma yalnızca Riikka Purra veya Gerçek Finler Partisi ile ilgili değil.

Finlandiya’nın önünde daha büyük bir soru bulunuyor:

Finlandiya nasıl bir ülke olmak istiyor?

Daha küçük bir devlet, daha düşük kamu harcaması ve daha sıkı göç politikası mı?

Yoksa daha fazla uluslararası işgücünü kabul eden, ancak güçlü bir sosyal devlet modelini koruyan bir Finlandiya mı?

Belki de Finlandiya’nın geleceği bu iki seçenekten birini tamamen tercih etmekten değil, ikisi arasında doğru dengeyi bulmaktan geçiyor.

Purra’nın ekonomi politikası Finlandiya’nın maliyesini düzeltmeye çalışıyor. Göç politikası ise ülkenin kim ve hangi şartlarla Finlandiya’ya geleceği konusundaki yaklaşımını değiştiriyor.

Önümüzdeki dönemde asıl mesele, bu politikaların Finlandiya’nın ekonomik büyümesini, işgücünü, sosyal bütünlüğünü ve uluslararası rekabet gücünü nasıl etkileyeceği olacak.

Çünkü Finlandiya’nın sorunu yalnızca bugün ne kadar para harcadığı değil.

Yarın bu parayı kazanacak kaç çalışanının olacağı da en az bunun kadar önemli.

Tarkan Tekten HaberFin Genel Yayın Yönetmeni

Fotoğraf: HaberFin