Finlandiya üzerine düşeni yaptı… Peki ya diğerleri?

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Antti Häkkänen, Avrupa Birliği’nin Ukrayna için taahhüt ettiği 90 milyar euronun henüz yarısının ödendiğini hatırlatarak, Avrupa’nın daha fazla sorumluluk alması gerektiğini söylüyor. ABD’de Donald Trump döneminde Ukrayna yardımlarının askıya alınması sonrası Avrupa’nın daha fazla birlik göstermesi gerektiği yönündeki çağrılar Helsinki’den de yükseliyor.

Finlandiya bugüne kadar üzerine düşen mali katkıyı büyük ölçüde yerine getirdi. Ancak Avrupa’nın tamamı için aynı şeyi söylemek zor.

“Eğer Avrupa görevini yapsaydı savaş bitmişti” iddiası gerçekçi mi?

Basında bazı yorumcular, Avrupa söz verdiği yardımları eksiksiz yerine getirmiş olsaydı Ukrayna’daki savaşın çoktan sona ereceğini savunuyor. Ben bu görüşe katılmıyorum.

Volodymyr Zelenskyy geçtiğimiz ay çevresindeki bazı bakanları yolsuzluk iddiaları nedeniyle görevden aldığını açıkladı. Savaş ortamında gelen milyarlarca euroluk yardımların şeffaf yönetilmemesi, Avrupa kamuoyunda ciddi bir güven sorunu yaratıyor.
Soru şu:
Yardımların bir kısmı sistem içinde kayboluyorsa, Ukrayna uzun vadeli güveni nasıl sağlayacak?
Bu soru, yalnızca Helsinki’de değil tüm Avrupa’da soruluyor.

Faturayı Kim Ödüyor?

Gerçek şu ki bedeli öncelikle Avrupa halkı ödüyor. Finlandiya, AB ve BM kararlarına harfiyen uyan ülkelerden biri. Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımlarda en katı duruşu sergileyen ülkelerden de biri.
1340 kilometrelik sınır fiilen kapalı. Rusya ile ticaret neredeyse durma noktasında. Oysa tarafsızlık döneminde Finlandiya’nın dış ticaretinin yaklaşık yüzde 75’i Rusya bağlantılıydı. 5,6 milyonluk bir ülke için bu olağanüstü bir oran.

Sınır şehirleri bir zamanlar Rus turistlerle dolup taşardı. Büyük alışveriş merkezleri, oteller, lojistik firmaları ciddi gelir elde ederdi. Bugün ise sessizlik hâkim.

Finlandiyalı dev firmalar yaptırımlara uyarak Rusya’dan çekildi. Ancak söylentilere göre bazı Avrupa ülkeleri, yaptırım kararlarına rağmen enerji alımlarını dolaylı yollardan sürdürüyor.
İşte burada halkın sorduğu soru ortaya çıkıyor:“Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu?”
Finlilerin deyimiyle “sinisilmä” — yani fazla saf, mavi gözlü olmak mı bu?

Hibrit Savaş ve Ekonomik Gerçeklik

Sınırlar kapalı ama hibrit savaş devam ediyor. Günlük geçiş denemeleri, sınır baskıları, güvenlik maliyetleri artıyor. Rusya güç kaybediyor olabilir; ancak otoriter sistemlerde halkın ekonomik sıkıntıya tepkisi Avrupa’daki kadar güçlü olmuyor. Avrupa’da ise hükümetler kamuoyu baskısı altında.
Finlandiya’daki koalisyon hükümeti puan kaybediyor. İşsizlik artıyor. Tarihi şirketler iflas ediyor. Yatırımlar yavaşlıyor. Avrupa’nın en işsiz ülkelerinden biri haline gelen Finlandiya için soru şu: Bu yük daha ne kadar taşınabilir?

Siyaset Nereye Gidiyor?

Son anketlere göre Sosyal Demokrat Parti (SDP) yükselişte. Ancak küresel konjonktür belirsiz. ABD’deki siyasi yönelim, Rusya’daki gelişmeler, savaşın süresi… Hiçbir parti bugün bu durgun ekonomiyi nasıl canlandıracağına dair net bir yol haritası ortaya koyabilmiş değil.
Gerçek şu:
Savaş ne zaman biter, sınırlar ne zaman açılırsa, o gün Finlandiya ekonomisi de yeniden sıçrama yapacaktır. O hükümet hangi parti olursa olsun, ekonomik bir patlama yaşanması sürpriz olmaz. Finlandiya üzerine düşeni yaptı.
Ancak Avrupa’nın tamamı aynı kararlılığı göstermediği sürece yük eşit dağılmıyor. Savaşın bitmesi kimin gerçekten önceliği?
Bu soruya verilecek dürüst cevap, Avrupa’nın geleceğini belirleyecek.
Umarım o gün çok uzak değildir.

Abdullah Bilal DalkılıçHaberFin Editörü