Finlandiya’da girişimci olmak: Dün yasaktı, bugün mecburiyet

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya’ya ilk geldiğim yıl, yani 1990’ların başında, bu ülkede iş kurmak; benim gibi turizmin içinden kopup gelmiş, birkaç dil bilen bir yabancı için bile neredeyse imkânsızdı.
O dönemlerde bir yabancı, tek başına limited şirket ya da şahıs firması kuramazdı. Kanunen bir Finin sana “vergi garantörü” olması gerekiyordu ya da en azından kâğıt üzerinde Fin bir ortak göstermen şarttı.

Bu duruma itiraz ettim

Kuopio’da, devletin farklı kurumlarına bizzat giderek şikâyetlerde bulundum.
“Benim gibi çalışmak isteyen, üretmek isteyen, üstelik Fince dışında birkaç dil bilen, turizmden gelen insanların önü neden açılmıyor?” diye sordum.
“Neden yabancıların iş kurmasına yasal engeller koyuyorsunuz?”

Bu sorularla farklı kurumlarda birçok kişiyle görüştüm. Açıkça söylemeseler de, konunun medyada tartışılması gerektiğini ima ederek beni bölgenin önemli gazetelerinden Savon Sanomat’a yönlendirdiler. Böylece mesele en azından kamuoyunun gündemine taşınmış oldu.

O aylarda Sovyetler Birliği henüz dağılmamıştı, ekonomi hâlâ “tıkırında” görünüyordu. Bana yapılan öneri ise oldukça basitti: Kela’ya git, işsizlik parasına başvur.

Kela’ya kaydımı yaptırdım. Kart verdiler.
“Git, duvardan paranı çek, keyfine bak” sistemi…
Hani adına “sosyal devlet” denilen şey.

Ama ben bunu kabullenemedim

Bir yabancı olarak, dilenci gibi “perşembelik” beklemeyi içime sindiremedim.

O yıl, henüz tam anlamıyla oturumum bile yokken; yanında bir pizza dükkânı bulunan küçük bir tekstil dükkânı açtım. Elbette bana güvenen birkaç Finin desteğiyle…

Ve sonra tarih 1993’ü gösterdi.
Ben Helsinki’ye taşındıktan sonra, yasa değişti.
Artık bir yabancı da tek başına Finlandiya’da şirket kurabiliyordu.

İşte o gün bugündür, Finlandiya’da hayatımı girişimci olarak sürdürüyorum.

O yıllarda yabancı sayısı çok azdı. Doğrusu, girişimcilik eğilimleri de bugünkü kadar güçlü değildi.
Ama yine de Türkiye’den gelenlerin özellikle Helsinki bölgesinde pizzacılar açtığını hatırlıyoruz.

Bugün gelinen noktada ise tablo çok net

Son haftalarda, ırkçı söylemleriyle bilinen parti lideri ve aynı zamanda Maliye Bakanı olan Riikka Purra, ülkedeki birçok başarısızlığın faturasını yine yabancılara kesmeye devam etti.
Neyse ki Finlandiya’da gerçek bir medya var.

Resmî veriler gösteriyor ki; geçen yıl Finlandiya’da yabancıların kurduğu şirket sayısı, Finlerin kurduğu şirket sayısını geçti.
Sadece geçen yıl, yabancı kökenli girişimciler tarafından 3 binin üzerinde yeni şirket kuruldu.

Evet, Finlandiya’da hâlâ sosyal yardımlarla geçinmeyi tercih eden, işveren olmanın getirdiği sorumluluklardan kaçan insanlar var.
Ama yabancılar için durum farklı. Çünkü çoğu zaman Fin işyerlerinde kolayca iş bulamıyorlar. Bu yüzden kendi kendilerinin işvereni olmak zorunda kalıyorlar.

Bugün İtäkeskus’a gidin; bunu çok net görürsünüz.

Finlandiya’da sosyal yardımlarla ya da Kela’yla geçinme dönemi geride kaldı.
Bugün bu ülkede girişimci olmadan ayakta kalmak neredeyse imkânsız.

Ama küçük bir notla:
Tek başına şirket kuran bir kişinin en büyük ortağı her zaman vardır.
O da Vergi Dairesidir.

Çünkü bu ülkenin petrolü yok, yer altı zenginlikleri yok.
Bu ülke vergiyle ayakta duruyor.

Dolayısıyla daha çok fikir üretmek, daha çok girişimde bulunmak gerekiyor.

Kıyaslamak belki birebir doğru değil ama şunu da unutmamak gerekir:
Amerika’yı Amerika yapan şey, dışarıdan gelen girişimci ruhlardır.
Dünyanın en büyük şirketleri, göçmen girişimciler tarafından orada kuruldu.

Finlandiya da bugün “start-up” başlığı altında yabancılara ciddi destekler sunuyor.
Bu destekleri doğru kullanan yabancıların burada son derece başarılı olabildiğini görüyorum.
Nitekim olanlar da var.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Editörü