Antalya’dan Saimaa’ya: Isınan Dünya hepimizin meselesi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bugün Antalya’da Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31 başlıyor. Dünyanın geleceğini, çocuklarımızı ve doğadaki bütün canlıları ilgilendiren böylesine önemli bir konuya biz de HaberFin olarak ilgisiz kalamazdık. Çünkü Antalya’daki masalarda konuşulanların Finlandiya’daki göllerle, ormanlarla ve evlerimizle doğrudan ilgisi var.

Gerçek şu: Dünyamız ısınıyor. Biz bunu Finlandiya’da da hissediyoruz.

1990’lı yıllarda geldiğim Finlandiya’nın kışları hafızamda bambaşka bir yere sahip. Beyaza bürünen sokaklar, kardan adamlar, Noel hazırlıklarının heyecanı… Bugün geriye dönüp baktığımda, yaşadığım ülkenin iklimindeki değişimi düşünmeden edemiyorum.

Elbette her yılın havası aynı değildi; Finlandiya’nın kuzeyiyle güneyi de birbirinden farklı. Ancak mesele yalnızca hatıralarımız değil. Finlandiya Meteoroloji Enstitüsü de ülkenin dünya ortalamasından daha hızlı ısındığını, özellikle güney ve orta kesimlerde ılık ve az karlı kışların daha sık görüleceğini belirtiyor.

Antalya’daki gündemin önemli başlıklarından biri elektrikleşme. Türkiye’nin önerisi, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmak. Bunun iklime katkı sağlaması için kullanılan elektriğin de temiz kaynaklardan gelmesi gerekiyor. Ulaşımda, ısınmada ve sanayide fosil yakıtların yerini temiz elektrik aldıkça dönüşüm günlük hayatımıza yansıyacak.

Finlandiya bu konuda sorumluluk almaya çalışan ülkelerden biri. Fakat doğru bilgiyi de açıkça paylaşalım: Paris Anlaşması’ndaki “1,5” bir yüzde hedefi değil; küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlama çabasıdır. Finlandiya’nın kendi hedefi ise 2035’te karbon nötr olmak. Ülke ilerleme kaydetse de mevcut önlemler hedefe ulaşmak için yeterli görülmüyor; özellikle ormanların karbon tutma kapasitesi konusunda yapılacak işler var.

Burada insanın aklına şu geliyor: Biz uğraşırken dünyanın büyük ekonomileri ne yapıyor?

Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Hindistan gibi büyük salım kaynaklarının sorumluluk alması şart. Küçük ülkelerin gayreti tek başına yetmez. Çin’in açıkladığı karbon nötrlüğü hedefi 2060, Hindistan’ın net sıfır hedefi ise 2070. Benim itirazım da burada: Doğanın takvimiyle siyasetin ve ekonominin takvimi birbirine uymuyor.

Biz Kuzey ülkelerinde yaşayanlar bazen kendi kendimize takılıyoruz: “Yine fazla mı iyi niyetliyiz?” Fincede “sinisilmäinen” denilen o safça güvenen halimiz…

Kurallara uymaya, verilen sözleri tutmaya çalışıyoruz. Dönüşümün faturası ev bütçelerine ve işletmelere yansıdığında bunun adil paylaşılmasını da istiyoruz. Ama başkalarının yeterince çaba göstermemesi, bizim doğaya karşı sorumluluğumuzu ortadan kaldırmıyor. Büyüklerden daha fazlasını isterken kendi payımıza düşeni de yapmalıyız.

Bu meselenin Finlandiya’daki en dokunaklı örneklerinden biri *Saimaa fokları, yani saimaannorppa. Yalnızca Finlandiya’nın Saimaa Gölü’nde yaşayan bu eşsiz hayvanlar, yavrularını dünyaya getirmek ve korumak için kar yuvalarına ihtiyaç duyuyor. Kar ve buz koşulları bozuldukça gelecekleri de tehlikeye giriyor. Gönüllüler, az karlı kışlarda onlar için kar yığınları hazırlıyor. Düşünün: Bir yavrunun hayata tutunabilmesi için insanlar ona kışın sağlayamadığı yuvayı yapmaya çalışıyor.

Bir de tasarımlarımızda yer verdiğimiz kırmızı böcek var: punahärö. Yalnızca Finlandiya’da yaşamıyor; ancak burada son derece tehlike altında ve koruma altında bulunuyor. Onun hikayesi de yaşlı ağaçların, ormanların ve küçük canlıların yaşam alanlarını korumanın önemini hatırlatıyor.

Biz de HaberFin olarak bu canlılardan esinlenen fütüristik nakışlarla kapüşonlu ürünler hazırlattık. Amacımız, doğaya duyduğumuz ilgiyi görünür kılmak ve bir sohbet başlatmak: Bu canlıları tanıyor muyuz? Yaşam alanlarına ne oluyor? Onları korumak için ne yapabiliriz? Tasarımları edinmek isteyenler HaberFin’e yazarak sipariş bilgisi alabilir.

Duyarsız kalmadık, kalmayacağız.

Antalya’daki zirve vesilesiyle çağrımız hepimize: Yaşadığımız ülkede çevre kurallarına uyarak, enerjiyi tasarruflu kullanarak, imkanlarımız ölçüsünde temiz enerjiye geçerek ve doğayı koruyan kararların takipçisi olarak katkıda bulunabiliriz. Güneş ve rüzgar enerjisi, daha verimli binalar, temiz ulaşım ve korunan ormanlar bu ortak çabanın parçaları.

Saimaa’daki bir fok yavrusunun geleceğiyle bizim geleceğimiz aynı dünyaya bağlı. Antalya’da verilen sözlerin de değeri, o dünyada neyi değiştirdikleriyle ölçülecek.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Haber Müdürü