Finlandiya’da konuşulmayan gerçek “sessiz intiharlar”

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Finlandiya’da özel sağlık sigortalarının fiyatları son dönemde ciddi oranda arttı. Yle’nin haberine göre, Pohjola Insurance 2024 yılı içerisinde sağlık sigortası kapsamında yaklaşık 800 milyon euro ödeme yaptı. Bu rakam, 2023 yılına kıyasla neredeyse iki katına denk geliyor. Uzmanlara göre bu artışın temel nedenleri arasında sağlık hizmeti maliyetlerindeki yükselme, özel sağlık hizmetlerine olan talebin artması ve sigorta şirketlerinin risk primlerini yeniden düzenlemesi yer alıyor.

Ancak sorun sadece özel sektörde değil. Kamu sağlık sistemi de alarm veriyor. Devletin sağlık harcamaları hızla artarken, bütçeyi dengelemek amacıyla birçok sağlık ocağı daha merkezi noktalara taşındı. Bu politika, hükümetin sağlık stratejisinde büyük tartışmalara yol açtı.

Özellikle Orta Finlandiya bölgesinde daha önce her köyde bulunan sağlık ocaklarının kapatılarak bir merkezde toplanması, yaşlı nüfusun sağlık hizmetlerine erişimini ciddi biçimde zorlaştırdı. Finlandiya’da nüfus hızla yaşlanıyor; doğum oranları ise tarihi düşük seviyelerde. Bu durum, kırsalda yaşayan ve hareket kabiliyeti kısıtlı olan binlerce yaşlıyı sağlık hizmetlerinden fiilen dışarıda bırakıyor.

Devlet de sıkışıyor, halk da

Devletin sağlık giderleri artarken, hem maliyetleri kısmak hem de sistemi “verimli hale getirmek” için yapılan reformlar halkın günlük yaşamında büyük sorunlara yol açıyor. Sağlık hizmetlerine güven azalmış durumda. Bekleme süreleri uzuyor, bazı sağlık merkezleri yaz aylarında geçici olarak kapatılıyor, randevular aylar sonrasına veriliyor. Kırsal bölgelerde yaşayanlar için bir sağlık ocağına ulaşmak artık bir saatlik yol anlamına gelebiliyor.

Sağlık ve Refah Enstitiüsü (THL) verilerine göre, Finlandiyalıların sadece yaklaşık yarısı kamu sağlık hizmetlerine güven duyuyor. “14 gün içinde tedavi garantisi” kâğıt üzerinde dursa da, pratikte bu süre birçok yerde 3 aya kadar uzuyor.

Sessiz bir trajedi: “Gizli intiharlar”

Asıl trajedi ise yaşlıların hissettikleri çaresizlikte yatıyor. Finlandiya uzun yıllardır intihar oranlarının yüksekliğiyle bilinen bir ülke. 1990’lardan bu yana oranlar düşse de, sorun tamamen çözülmüş değil. Kırsalda yaşayan bazı yaşlıların, acil bir durumda sağlık hizmeti alamama korkusu nedeniyle tedaviyi reddettiği, ilaçlarını bilerek kullanmayı bıraktığı, doktor kontrollerine gitmediği ifade ediliyor.

Bu durum, klasik intihar istatistiklerine girmediği için resmi kayıtlarda görünmüyor. Ancak “sessiz intihar” olarak tanımlanabilecek bu olgu, sağlık çalışanları ve sosyal hizmet uzmanları arasında giderek daha fazla konuşuluyor.

Finlandiya’da bilinen intihar biçimlerinin arasında —örneğin tren ya da tır önüne atlama, silahla intihar ya da yüksek doz ilaç kullanımı— artık bilinçli şekilde sağlık sisteminden çekilerek ölümü hızlandırma davranışları da yer almaya başlamış durumda. Bu, protesto ile çaresizliğin kesiştiği, çok katmanlı bir insanlık dramı.

Bu bir alarm sinyali

Yaşlılar için sağlık hizmetine erişimin kısıtlanması sadece bir “lojistik sorun” değil; insan hayatına dokunan yapısal bir krizdir. Finlandiya’nın sağlık sisteminde yaşanan bu sessiz çöküş, hem sigorta sektöründe hem kamu sisteminde yeniden düşünülmesi gereken köklü bir dönüşümün sinyalini veriyor.

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Editörü