Trump’ın dönüşü: Avrupa’da panik ve yeni güvenlik dengeleri

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Amerika kıtasındaki başkan değişiminin, binlerce kilometre uzaklıktaki Avrupa kıtasında bu kadar büyük telaş, korku ve huzursuzluk yaratacağını tahmin edemezdik.

İkinci ve son kez dört yıl boyunca Amerika’ya başkanlık edecek olan Donald Trump, dünya genelinde korku ve belirsizlik havası estirmiş durumda. Dünya basınını takip ettiğimizde, küresel dengelerin değişmek üzere olduğunu ve birçok ülkenin panik içinde hareket ettiğini görebiliyoruz.

Öncelikle belirtmeliyim ki Trump, en büyük iyiliği Rusya’ya yapacak gibi görünüyor. Bir elinde havuç, diğer elinde sopa tutan Trump, bugün sabah saatlerinde yaptığı açıklamada “Üçüncü Dünya Savaşı’na çok yakınız, ancak olmayacak” dedi.

Putin’in stratejik hesaplamaları sonucunda Ukrayna topraklarının neredeyse dörtte birine sahip olması, ABD’nin Çin ile mücadelesinde Rusya ile barış sağlamasını daha cazip hale getiriyor. Trump, Rusya ile yakınlaşarak hem Putin’i güçlendirecek hem de bu ittifakı kullanarak Çin’in küresel hakimiyet kurma planlarını geriye itecek. Böylece, dünyada eskiden olduğu gibi sadece iki süper gücün hâkim olmasını sağlayacak bir denge oluşturmayı hedefliyor. “Grönland’ı ben alayım, sen de Ukrayna ve Orta Doğu’da gelecekte kuracağın hakimiyetin sahibi ol” mantığıyla hareket eden Trump, Avrupa’da ve Orta Doğu’da büyük bir endişeye yol açmış durumda.

ABD’nin Orta Doğu’daki yeni stratejik ortağı olarak Suudi Arabistan’ı seçtiği anlaşılıyor. Bundan sonra küresel dengeleri değiştirecek kararların Riyad merkezli alınması bekleniyor. Hatta Trump-Putin görüşmesinin tekrar burada gerçekleşeceği de duyuruldu.

Tüm bu gelişmeler Avrupa ülkelerinde büyük bir telaş ve korkuya neden olmuş durumda. Trump’ın Ukrayna’yı Ruslara terk edebileceğine dair tehditleri, Avrupa Birliği (AB) için ciddi bir güvenlik sorunu yaratıyor. AB ülkeleri, kendilerini savunma konusunda yeni adımlar atmak zorunda olduklarını fark etmiş durumda ve bu savunma stratejisine Türkiye’yi de dahil edecekleri muhtemel görünüyor.

Dün Paris’te 19 AB ülkesinin liderleri, acil bir güvenlik toplantısı gerçekleştirdi. Rusya ile hibrit savaş içinde olan Finlandiya’dan Cumhurbaşkanı Aleksandır Stubb ve Dışişleri Bakanı Elina Valtonen de toplantıya katıldı. Toplantı sonrası Stubb, “AB kendi güvenliğini sağlamak konusunda fikir birliğine vardı” açıklamasını yaptı. Ancak bu fikir birliği, Avrupa’da işlerin daha da kötüye gideceğine işaret ediyor.

AB içinde güvenlik için yapılması gereken harcamalar ve kurulacak ordu, üye ülkelere büyük ekonomik yükler getirecek. Zaten kendi iç sorunlarıyla boğuşan ve geleceği açısından kritik konularla yüzleşen AB, milliyetçiliğin yükselişi, ekonomik sorunların tam olarak aşılamaması ve düşük doğum oranları nedeniyle genç nüfusun azalması gibi zorluklarla karşı karşıya. Tüm bunlar, AB politikalarında radikal değişimlere yol açabilir.

Bu noktada önemli bir soru gündeme geliyor: AB, ordusunu hangi insan kaynağıyla kuracak? Yaşlanan Avrupa’nın karşısındaki en büyük açmaz, Ukrayna’ya daha ne kadar destek verebileceği ve gelecekte kendi güvenliğini dışladığı göçmenlerle mi sağlayacağıdır. Örneğin, 70 yıldır içine almak istemediği Türk askerlerini AB ordusuna dahil etmek zorunda mı kalacak?

“NATO var” diyeceksiniz. Ancak Trump’ın yaklaşımıyla NATO’nun geleceği nasıl şekillenecek? Örneğin, Rusya’nın yayılmacı politikaları sonucunda Finlandiya’nın ilk hedeflerden biri olacağı öngörülüyor. O durumda NATO’nun ünlü 5. maddesi hemen devreye girecek mi?

Bu soruyu bizzat Finlandiya Savunma Bakanı’na sorduğumda “Evet, 5. madde devreye girer” yanıtını almıştım. Umarım öyle olur…

Abdullah Bilal Dalkılıç HaberFin Editörü