Finlandiya’dan Moskova’ya yeni mesaj: Önce ateşkes, sonra diyalog

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Naantali’de, Finlandiya Cumhurbaşkanlığı’nın yazlık konutu olan ve “Altın Sahil” anlamına gelen Kultaranta’da geleneksel toplantılar bu yıl da devam ediyor. Her yıl olduğu gibi siyasetçiler, diplomatlar, akademisyenler, iş dünyasının temsilcileri ve çeşitli alanlardan uzmanlar iki gün boyunca Finlandiya’nın ve dünyanın geleceğini ilgilendiren konuları masaya yatırıyor.

Bu yılki toplantıların ilk günü uluslararası meselelere ayrıldı. Bunun da önemli bir nedeni vardı. Kenya Cumhurbaşkanı William Ruto’nun Finlandiya’ya yaptığı resmi ziyaret, Kultaranta görüşmeleriyle aynı zamana denk geldi. Afrika’dan Finlandiya’ya bu düzeyde yapılan ziyaretler sık görülmüyor. Oysa Finlandiya’nın Kenya’da özellikle tarım, eğitim, teknoloji ve kalkınma alanlarında önemli yatırımları bulunuyor. Bu nedenle ziyaret diplomatik açıdan dikkat çekiciydi.

Ancak bizim konumuz Afrika değil.

Dünyanın gündemi bugün çok daha ağır meselelerle dolu. Bir tarafta Rusya-Ukrayna savaşı üçüncü yılını geride bırakırken, diğer tarafta İsrail-İran gerilimi ve Amerika Birleşik Devletleri’nin bölgedeki hamleleri küresel ekonomiyi doğrudan etkiliyor. Enerji fiyatları yükseliyor, yatırımcılar tedirgin oluyor ve Avrupa yeni güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalıyor.

Bu ortamda Cumhurbaşkanı Aleksandır Stubb’ın Kultaranta’da verdiği mesajlar dikkat çekici.

Stubb, Avrupa’nın Rusya ile olası temaslarında ortak bir Avrupa temsilinin oluşturulması gerektiğini söyledi. Fransa, Almanya, İngiltere, İtalya ve Polonya gibi büyük ülkelerin bu süreçte rol alabileceğini ifade etti. Daha da önemlisi, Rusya’ya verilmesi gereken mesajın açık olduğunu belirtti:

“Önce kapsamlı bir ateşkes.”

Bu açıklama bazı çevrelerde şu soruyu gündeme getirdi:

Acaba Stubb, Rusya ile yeni bir diyalog kapısının aralanmasına mı hazırlanıyor?

Gerçi Stubb’ın açıklamalarında taviz veya yumuşama yok. Ancak savaşın üçüncü yılına yaklaşırken Avrupa’nın artık yalnızca silah ve yaptırımları değil, diplomatik kanalları da konuşmaya başlaması dikkat çekiyor.

Öte yandan Avrupa’nın güvenlik kaygıları da giderek büyüyor.

Son dönemde yayımlanan uydu görüntülerinde Rusya’nın Finlandiya sınırına yakın bölgelerde yoğun faaliyet yürüttüğü görülüyor. Ormanlık alanların temizlendiği, yeni askeri tesislerin hazırlandığı ve binlerce askerin konuşlandırılmasına uygun altyapı çalışmalarının hızlandığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Eskilerin dediği gibi “Ateş bacayı sardı.”

Finlandiya, onlarca yıl tarafsızlık politikası izlemiş bir ülke. Nükleer silah kelimesinin “N”sinin bile dikkatle telaffuz edildiği bir siyasi kültüre sahipti. Ancak NATO üyeliğinin ardından güvenlik tartışmaları tamamen farklı bir noktaya taşındı.

Bugün Finlandiya’da artık şu soru açıkça tartışılıyor “Ülkede nükleer silah bulundurulabilir mi?”

Henüz buna ilişkin bir altyapı veya yasal düzenleme bulunmuyor. Ancak birkaç yıl önce böyle bir sorunun dahi kamuoyunda tartışılması düşünülemezdi.

Kultaranta görüşmelerinde dikkatimi çeken başka bir nokta da Stubb’ın Amerika Birleşik Devletleri’ne yönelik dolaylı eleştirisiydi. Cumhurbaşkanı, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaş ve güvenlik kararlarını çoğu zaman Avrupalı müttefikleriyle istişare etmeden aldığını, hatta bazen Birleşmiş Milletler mekanizmalarını bile devre dışı bıraktığını hatırlattı.

Aslında bu yalnızca Finlandiya’nın değil, son yıllarda giderek güçlenen Avrupa eleştirisinin bir yansıması.

Avrupa uzun yıllar boyunca güvenlik konusunda Washington’un liderliğine güvendi. Ancak bugün birçok Avrupa başkentinde şu soru daha yüksek sesle soruluyor:

“Amerika’nın kararlarına ne kadar güvenebiliriz?”

Belki de Kultaranta’dan çıkan en önemli mesaj budur.

Finlandiya, Rusya’nın gölgesinde yaşayan bir sınır ülkesi olarak savaşın sona ermesini istiyor. Ancak aynı zamanda güvenliğini de garanti altına almak zorunda olduğunu biliyor.

Bu nedenle Stubb’ın “önce ateşkes” çağrısı yalnızca bir diplomatik öneri değil, aynı zamanda Finlandiya’nın güvenlik çıkarlarının da bir yansıması.

Önümüzdeki günlerde yapılacak G7 ve Avrupa Birliği zirveleri, Avrupa’nın Rusya ile nasıl bir ilişki kuracağı konusunda daha net işaretler verecek.

Şimdilik görünen şu ,Kapı tamamen açılmış değil. Ama Avrupa, o kapının önünde beklemeye başlamış görünüyor.

Abdullah Bilal Dalkılıç, HaberFin Editöru

Fotoğraf: Flickr