Finlandiya’yı dünyanın en mutlu ülkesi yapan unsurlar: Güven

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Mutluluk nedir?

Birçok insan mutluluğu gülümseyerek yürümek, dans etmek, sevdikleriyle vakit geçirmek, deniz kenarında oturmak ya da elinde oltayla balık tutmak olarak tanımlar. Bunların hepsi mutluluğun yansımaları olabilir; ancak mutluluğun kendisi değildir.

Gerçek mutluluk; güvendir, ekonomik özgürlüktür, eğitimdir, güvenliktir, demokrasidir. Mutluluk, eşinizin ormanın ortasındaki tek bir evde korkmadan yaşayabilmesidir.

Finlandiya’da tanıştığım bir Türk, bu durumu çok güzel özetleyen bir benzetme yapmıştı:

“Kardeşim, biz apartman dairelerinde yaşamaya alışmışız. Finler ise ormanın ortasında tek başına duran evlerde yaşamaya alışmış insanlar. Benim eşim böyle bir evin etrafından sesler duysa, ‘Acaba biri mi var? Bir hırsız mı geldi?’ diye tedirgin olur ve bir daha o evde yalnız kalmak istemez. Bir Fin ise aynı sesi duyduğunda, ‘Boş ver, ya bir ayıdır ya da geyik’ der.”

İşte Finlandiya’nın mutluluğunun sırlarından biri burada yatıyor.

Finlandiya neden Dünya Mutluluk Raporu’nda yıllardır üst üste ilk sıralarda yer alıyor? Bu sorunun cevabını zaman zaman bu köşede birlikte arayacağız. İlk ele almak istediğim konu ise güven.

Dün üniversitede yaşadığım küçük bir olay, bu konuda bana bir kez daha düşünme fırsatı verdi.

Yaz tatilinin başlamasıyla birlikte üniversitedeki bazı restoran ve kafeteryalar kapandı, bazıları ise sınırlı hizmet vermeye başladı. Kahve almak için kampüsteki bir kafeteryaya gittiğimde kapalı olduğunu gördüm. Ancak içeride ilginç bir manzara vardı.

Kafeterya çalışanları kahve makinesini, bisküvileri, kekleri, sandviçleri ve çeşitli içecekleri bırakmış, yanlarına da bir ödeme cihazı koymuşlardı. Ortada ne kasiyer vardı ne de satış görevlisi.

Öğrenciler ve misafir akademisyenler ihtiyaç duydukları ürünü alıyor, ardından ödeme cihazına giderek ücretini kendileri ödüyordu.

Aslında Finlandiya’da buna benzer uygulamaları daha önce de görmüştüm. Ancak her karşılaştığımda beni aynı şekilde etkiliyor.

Çünkü bu manzara yalnızca bir satış yöntemi değil.

Bu, güvendir.

Bu, mutluluğun temel taşlarından biridir.

İnsanlar birbirlerine o kadar güveniyor ki, ürünlerin başına bir görevli koymaya ihtiyaç duymuyor. Sistem büyük ölçüde insanların dürüstlüğüne dayanıyor.

Elbette bu güveni suistimal edenler olabilir.

Dünyanın hiçbir yerinde kusursuz bir sistem yoktur.

Ancak burada dikkat çekici olan şey, sistemin insanları sürekli kontrol etmeye değil, onlara güvenmeye dayanmasıdır. Belki de bu nedenle insanlar, yalnızca yasalarla değil, vicdanlarıyla da baş başa kalıyorlar.

İşin ekonomik boyutu da var.

Kafeterya, yaz boyunca kasada bir personel çalıştırmak yerine bu yöntemi tercih ediyor. Diyelim ki zaman zaman küçük kayıplar yaşansın; yine de bu kayıp, aylarca çalıştırılacak bir personelin maliyetinden daha düşük olacaktır.

Fakat bence asıl kazanç ekonomik değil, toplumsaldır.

İnsanların birbirine güvenebildiği bir toplumda yaşam kalitesi yükselir. Sürekli şüphe duymak zorunda kalmazsınız. Her adımda kontrol mekanizmaları kurmak gerekmez. Enerjinizi kendinizi korumaya değil, üretmeye ve yaşamaya harcarsınız.

Belki de Finlandiya’nın mutluluğunun gerçek sırrı tam olarak budur.

Çünkü mutluluk bazen bir kafeteryada satıcısız bırakılan bir fincan kahvenin içinde saklıdır.

Tarkan Tekten HaberFin Genel Yayın Yönetmeni